We mogen dan wel een relatief natte start van de zomer achter de rug hebben, de intense julizon en de aanhoudende hitte hebben Vlaanderen in recordtempo drooggeperst. Vandaag is officieel code oranje afgekondigd door de Droogtecommissie. We verkeren officieel in een fase van "effectieve waterschaarste".
Maar wat betekent deze alarmfase nu concreet voor u wanneer u vanavond de kraan opendraait?
Wat merkt u hier vandaag van in en rond het huis?
Kort en krachtig: in uw dagelijkse leven verandert er voorlopig heel weinig. Hoewel de droogte alomtegenwoordig is, geldt voor ons drinkwater momenteel slechts code geel. De drinkwaterbevoorrading is nergens in Vlaanderen in gevaar.
- Geen verboden: Er is op dit moment geen verbod op het wassen van uw auto, het sproeien van uw gazon of het vullen van een plonsbadje voor de kinderen.
- Wel een dringende oproep: De overheid vraagt met klem om uiterst spaarzaam om te springen met kraantjeswater. Laat die tuinslang dus liever even liggen en stel niet-dringende wasjes uit.
Dat we nog geen streng kraantjeswaterverbod hebben, danken we aan eerdere investeringen. Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns (CD&V) stelt gerust:
"De Vlaamse waterbedrijven zijn vandaag beter gewapend tegen langdurige droogte dan enkele jaren geleden. Er is meer capaciteit, er zijn extra verbindingen tussen de drinkwaternetwerken en we hebben alternatieve waterbronnen om droge periodes op te vangen."
Wie voelt de maatregelen dan wél?
De echte impact van deze code oranje verschuift naar de economische sectoren. De Droogtecommissie coördineert vanaf vandaag centrale noodgrepen om de resterende watervoorraden te beschermen:
1. Landbouwers op rantsoen
Het oppompverbod voor onbevaarbare waterlopen wordt fors aangescherpt en uitgebreid. Om te vermijden dat oogsten massaal mislukken, krijgen boeren wel een alternatief: zij kunnen vanaf nu makkelijker gezuiverd afvalwater uit de voedingsindustrie gebruiken om hun akkers te irrigeren.
2. Vertragingen in de scheepvaart
Sluizen op bevaarbare rivieren gaan in "spaarstand". Schepen mogen niet meer individueel versluisd worden, maar moeten verplicht in groepen aanschuiven. Dit betekent dat binnenschippers aanzienlijk langer moeten wachten. Omdat de waterstand historisch laag is, mogen schepen bovendien minder vracht meenemen om te vermijden dat ze vastlopen.
De stille ecologische ramp achter de droogte
Dat de Droogtecommissie nu al aan de alarmbel trekt, heeft alles te maken met de ecologische status van onze natuur. Maar liefst 70% van de meetpunten registreert momenteel een extreem laag grondwaterpeil voor de tijd van het jaar.
Daarnaast kampt Vlaanderen met een gevaarlijke stijging van het aantal giftige blauwalgen in stilstaand water. In de West-Vlaamse kanalen en de IJzer loert bovendien verzilting (het indringen van zout zeewater in zoetwaterlopen) om de hoek. Hoewel de extreme hitte vanaf morgen wat tempert, blijft regen van betekenis voorlopig uit. Spaarzaamheid blijft dus de komende weken het absolute codewoord.