De kou bijt, het gasverbruik stijgt, maar hoe uitzonderlijk is dat echt?

De winter laat zich voelen en dat merkt ook het energienet. Terwijl de temperaturen de voorbije dagen stevig onderuit gingen, draaiden duizenden verwarmingsketels een tandje bij. Het gevolg laat zich raden: het gasverbruik in België zit duidelijk in de lift, al blijft paniek voorlopig uit.

Volgens cijfers van Fluxys, de beheerder van het Belgische aardgasnet, lag het gemiddelde gasverbruik van huishoudens en kmo’s de voorbije week ongeveer 35 procent hoger dan het gemiddelde van de eerste weken van december. Dat verschil valt grotendeels te verklaren door de plotse temperatuurdaling, vooral ’s nachts en in de vroege ochtend.

Wanneer de koude toeslaat, reageren gezinnen en kleine bedrijven vrijwel meteen. Thermostaten gaan omhoog, bijverwarming wordt bovengehaald en slecht geïsoleerde woningen verliezen sneller warmte. Het zijn klassieke winterreflexen, maar samen zorgen ze voor een stevige extra belasting van het gasnet.

Toch is de situatie minder dramatisch dan ze op het eerste gezicht lijkt. Ondanks de duidelijke stijging zijn er geen absolute verbruiksrecords genoteerd. Die dateren van strengere winters in het verleden, met langdurige vorstperiodes en temperaturen die dagenlang ver onder nul bleven.

Bij Fluxys klinkt het dan ook dat het huidige verbruik binnen de normale winterverwachtingen valt. Het Belgische gasnet is ontworpen om zulke pieken op te vangen, en ook de bevoorrading vormt op dit moment geen probleem. De gasopslagplaatsen zijn voldoende gevuld en de aanvoer verloopt stabiel.

Dat een stijging van 35 procent toch opvallend lijkt, heeft ook te maken met het relatief zachte begin van december. De eerste weken waren milder dan gemiddeld, waardoor het contrast met de recente kou extra groot is. In vergelijking met een ‘normale’ winterperiode valt de toename dus minder extreem uit dan de cijfers doen vermoeden.

Bovendien zijn heel wat gezinnen nog altijd voorzichtig in hun energiegebruik. De energiecrisis van de voorbije jaren heeft het bewustzijn aangescherpt: mensen verwarmen selectiever, zetten ’s nachts de thermostaat lager en investeren vaker in isolatie of slimme thermostaten.

Of het gasverbruik verder zal stijgen, hangt volledig af van het weer. Korte koudeprikken zorgen voor tijdelijke pieken, maar pas bij langdurige vorst worden echte records in zicht gebracht. Zolang extreme winterkou uitblijft, verwacht men geen uitzonderlijke situaties.