Mag je een plug-and-playzonnepaneel zomaar gebruiken?

29 aug , 14:00 • Financieel

Een zonnepaneel dat je simpelweg in het stopcontact steekt en vervolgens stroom begint op te wekken: het klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Toch zijn plug-and-playzonnepanelen sinds april 2025 toegestaan in Vlaanderen. Maar helemaal zomaar elk paneel aansluiten, mag niet.

Wie zo’n toestel koopt, moet met een aantal belangrijke regels rekening houden. Een recent onderzoek van Testaankoop toont bovendien aan dat consumenten die informatie niet altijd gemakkelijk kunnen vinden.

Niet elk stekkerzonnepaneel is toegestaan

Het belangrijkste punt zit niet eens bij het zonnepaneel zelf, maar bij de omvormer. Die moet geschikt en gehomologeerd zijn voor gebruik op het Belgische elektriciteitsnet.

De omvormer moet voorkomen op de officiële Synergrid-lijst C10/26. Die zorgt er onder meer voor dat het toestel automatisch uitschakelt wanneer het openbare elektriciteitsnet uitvalt. Dat is belangrijk om te voorkomen dat er gevaarlijke spanning op het net blijft staan.

En daar zit momenteel een probleem voor consumenten.

Testaankoop onderzocht onlangs 19 plug-and-playzonnepanelen die in België worden verkocht. Van slechts 10 toestellen kon met zekerheid worden vastgesteld dat de omvormer gehomologeerd was. Bij acht toestellen kon de organisatie zelfs niet achterhalen welke omvormer erin zat. Eén toestel bleek niet op de Synergrid-lijst te staan.

Je mag het zelf aansluiten

Een erkende installateur is voor een gehomologeerd plug-and-playtoestel niet verplicht. De Vlaamse Nutsregulator bevestigt dat je zo'n toestel zelf in gebruik kunt nemen. Ook een aparte AREI-keuring van het stekkerzonnepaneel zelf is niet nodig.

Dat betekent echter niet dat je zomaar ieder stopcontact moet gebruiken.

De FOD Economie adviseert om het toestel rechtstreeks op een vast stopcontact aan te sluiten. Een verlengsnoer of stekkerblok wordt afgeraden. Ook is het verstandig om een kring te gebruiken waarop geen andere toestellen met een groot vermogen zijn aangesloten.

En hoe zit het met aanmelden?

Ook hier hangt het af van de situatie.

In Vlaanderen geldt bijvoorbeeld dat een stekkerzonnepaneel met een omvormervermogen onder 800 watt bij een woning met digitale meter niet vooraf moet worden aangemeld. De netbeheerder kan de injectie automatisch detecteren. Bij een analoge meter moet het toestel wel worden aangemeld.

Vanaf 800 watt omvormervermogen is aanmelden altijd verplicht. De precieze voorwaarden zijn dus belangrijk voordat je het toestel aansluit.

Waar moet je vooral op letten?

Wie zo'n paneel wil kopen, controleert daarom best eerst:

of de omvormer op de Synergrid-lijst staat;
of het toestel een CE-markering en duidelijke handleiding heeft;
of je elektrische installatie geschikt is;
of je het rechtstreeks op een geschikt stopcontact kunt aansluiten;
of een melding bij Fluvius noodzakelijk is.

Ook de plaatsing zelf verdient aandacht. Het paneel moet stevig bevestigd zijn en mag geen gevaar vormen bij wind of storm.

Kortom: ja, een plug-and-playzonnepaneel mag in Vlaanderen gewoon in het stopcontact, maar alleen wanneer het aan de voorwaarden voldoet. En precies daarom is het verstandig om vóór aankoop eerst de omvormer en de homologatie te controleren. Dat blijkt momenteel lang niet altijd even eenvoudig te zijn.