Wanneer verdien je eigenlijk veel in België? Een loon van 4.000 euro bruto per maand klinkt misschien hoog, maar daarmee behoor je volgens de beschikbare officiële cijfers nog niet tot de 20 procent best betaalde werknemers. Wie wil weten waar hij of zij staat, moet vooral naar de loonverdeling kijken en niet alleen naar het gemiddelde.
Volgens de meest recente uitgebreide loonenquête van Statbel, gebaseerd op cijfers voor 2022, bedroeg het gemiddelde bruto maandloon van een voltijds tewerkgestelde werknemer 4.076 euro. Het mediaanloon lag op 3.728 euro bruto. Dat betekent dat de helft van de werknemers minder dan 3.728 euro verdiende en de andere helft meer.
Maar de grens voor de hoogste 20 procent ligt dus nog een stuk hoger.
Vanaf ongeveer 4.800 euro bruto
De laatste beschikbare Statbel-decielenverdeling waarmee de grens van de hoogste 20 procent rechtstreeks kan worden bepaald, geeft voor 2020 een bedrag van 4.804 euro bruto per maand. Wie toen meer dan dat bedrag verdiende, zat bij de 20 procent werknemers met de hoogste lonen.
Dat cijfer moet wel correct worden geïnterpreteerd. Het is geen actuele grens voor 2026. De recentere loonenquête van Statbel uit 2022 bevestigt wel dat de gemiddelde en mediane lonen intussen zijn gestegen. Statbel publiceerde voor 2022 een gemiddelde van 4.076 euro en een mediaan van 3.728 euro.
Je kunt dus niet zomaar stellen dat iemand vandaag met exact 4.804 euro bruto automatisch tot de rijkste 20 procent behoort. Daarvoor is een recentere volledige decielenverdeling nodig.
En hoe zit het met de top 10 procent?
Daarvoor zijn er wel recentere cijfers. In 2022 verdiende de 10 procent hoogste lonen minstens 6.305 euro bruto per maand. Aan de onderkant verdiende 10 procent maximaal 2.443 euro.
Het verschil tussen de verschillende groepen wordt daarmee duidelijk. Een werknemer met 4.000 euro bruto verdient meer dan de mediaan, maar zit nog niet noodzakelijk bij de hoogste inkomens. Rond 6.300 euro bruto kom je volgens de cijfers van 2022 wél aan de grens van de hoogste 10 procent.
Waarom is het gemiddelde soms misleidend?
Het gemiddelde loon van 4.076 euro betekent niet dat de doorsnee werknemer ongeveer dat bedrag verdient. Het gemiddelde wordt namelijk omhooggetrokken door werknemers met zeer hoge lonen.
Daarom is de mediaan vaak interessanter. Bij 3.728 euro ligt precies de helft van de werknemers eronder en de andere helft erboven.
Ook beroep, sector, leeftijd en opleidingsniveau maken een groot verschil. Statbel stelt bijvoorbeeld vast dat lonen sterk verschillen naargelang het beroep. In de oudere loongegevens stonden directeurs van grote ondernemingen helemaal bovenaan, terwijl onder meer kelners en barmannen zich aan de andere kant van de loonverdeling bevonden.
Bruto is niet hetzelfde als netto
Nog een belangrijke nuance: alle bedragen hierboven zijn brutolonen. Wat uiteindelijk op je rekening verschijnt, ligt dus aanzienlijk lager. Belastingen en sociale bijdragen worden immers nog van het brutoloon afgehouden.
Bovendien gaat de Statbel-loonenquête over voltijds tewerkgestelde werknemers. Het loonbegrip omvat het loon voor de maand oktober, inclusief bepaalde regelmatig betaalde premies, maar bijvoorbeeld niet het vakantiegeld of een dertiende maand.
Kort samengevat: de grens van de hoogste 20 procent lag volgens de rechtstreeks beschikbare Statbel-verdeling voor 2020 op 4.804 euro bruto per maand. Voor 2022 ligt de grens niet in het geraadpleegde Statbel-persbericht, terwijl de top 10 procent toen vanaf 6.305 euro bruto begon. Wie zijn eigen loon wil vergelijken, moet dus vooral letten op het jaar van de cijfers en op het verschil tussen bruto, netto, gemiddelde en mediaan.