Steeds meer Vlamingen schrikken van hun eerste pensioenuitbetaling: dit is waarom

Jarenlang kijk je uit naar je pensioen. Eindelijk meer vrije tijd, minder verplichtingen en een inkomen waarop je denkt te kunnen rekenen. Toch ervaren veel Belgen een onaangename verrassing wanneer de eerste pensioenuitbetaling op hun rekening verschijnt. Het bedrag dat effectief wordt gestort, ligt vaak merkbaar lager dan het pensioenbedrag dat ze vooraf in hun hoofd hadden.

Hoe komt dat?

Een van de belangrijkste oorzaken van de verwarring is het verschil tussen het bruto- en nettopensioen. Op documenten, simulaties en officiële communicatie wordt vaak het brutobedrag vermeld. Dat is echter niet het bedrag dat uiteindelijk op de rekening terechtkomt.

Net zoals bij een loon worden ook op een pensioen verschillende inhoudingen toegepast. Zo kan er een bijdrage voor ziekte- en invaliditeitsverzekering worden afgehouden. Daarnaast wordt er bedrijfsvoorheffing ingehouden, een voorschot op de uiteindelijke personenbelasting.

Daardoor ligt het nettobedrag soms honderden euro's lager dan het brutobedrag dat mensen vooraf hebben gezien.

Veel toekomstige gepensioneerden gaan ervan uit dat hun pensioen nauwelijks belast wordt. Dat klopt niet helemaal.

Pensioenen zijn in België belastbare inkomsten. De uiteindelijke belasting hangt af van verschillende factoren, zoals de hoogte van het pensioen, eventuele andere inkomsten en de gezinssituatie. België werkt bovendien met een progressief belastingsysteem waarbij hogere inkomens zwaarder worden belast.

Daarbij komt nog dat de bedrijfsvoorheffing slechts een voorschot is. Sommige gepensioneerden krijgen later via hun belastingafrekening nog een extra aanslag, terwijl anderen juist geld terugkrijgen.

Er speelt nog een tweede factor mee. Veel Belgen hebben tijdens hun loopbaan een bepaald beeld gevormd van hun toekomstige pensioen, maar dat blijkt niet altijd overeen te stemmen met de werkelijkheid.

Het wettelijke pensioen wordt immers berekend op basis van de loopbaan, het inkomen en het statuut waarin iemand gewerkt heeft. Wie periodes van werkloosheid, deeltijds werk of een onvolledige loopbaan heeft gehad, kan uiteindelijk een lager pensioen ontvangen dan verwacht. Een volledig pensioen wordt in België opgebouwd over een loopbaan van 45 jaar.

Dat verschil tussen verwachting en werkelijkheid zorgt vaak voor teleurstelling bij de eerste uitbetaling.

Sommige werknemers beschikken over een groepsverzekering of aanvullend pensioen via hun werkgever. Daardoor ontstaat soms de indruk dat het wettelijke pensioen hoger zal uitvallen dan effectief het geval is.

In werkelijkheid zijn het wettelijke pensioen en aanvullende pensioenrechten twee verschillende systemen. Ook op bepaalde aanvullende pensioenuitkeringen kunnen belastingen of inhoudingen van toepassing zijn.

Wie enkel naar het totale verwachte pensioenkapitaal kijkt zonder rekening te houden met de fiscale gevolgen, kan daardoor voor verrassingen komen te staan.

Experts raden daarom aan om ruim vóór de pensionering na te gaan welk nettobedrag uiteindelijk mag worden verwacht. Via MyPension kunnen Belgen hun pensioenrechten raadplegen en simulaties maken van hun toekomstige pensioeninkomen.

Wie tijdig zicht krijgt op het verschil tussen bruto en netto, voorkomt onaangename verrassingen wanneer de eerste pensioenuitbetaling binnenkomt. Want voor veel nieuwe gepensioneerden blijkt niet de pensioenleeftijd zelf de grootste verrassing, maar wel het bedrag dat uiteindelijk op hun bankrekening verschijnt.