Het is een van de meest herkenbare handelingen bij het installeren van een nieuwe app: er verschijnt een pop-up op het scherm en zonder na te denken tik je op ‘Accepteren’ of ‘Sta toe’. Pas achteraf, wanneer je plotseling advertenties krijgt te zien van die ene winkel waar je net bent binnengestapt, bekruipt je een ongemakkelijk gevoel.
Niet voor niets zijn locatievoorzieningen en app-tracking wereldwijd de meest opgezochte smartphone-instellingen. Maar is het meevolggedrag van apps louter irritant, of is het ook daadwerkelijk gevaarlijk? En hoe neem je de controle weer in eigen handen?
Is het echt 'gevaarlijk' als apps je volgen?
Het korte antwoord is: het is meestal niet direct levensgevaarlijk, maar het brengt wel serieuze en onzichtbare risico's met zich mee. De meeste bekende apps (zoals Instagram, Buienradar of supermarkt-apps) gebruiken je locatie niet om je persoonlijk te stalken. Ze doen dit om geld te verdienen. Jouw dagelijkse looproute, je favoriete winkels en de plekken waar je overnacht, vormen samen een 'digitaal profiel'. Die data is goud waard voor marketingbureaus en data-handelaren.
Toch schuilen er drie reële gevaren in dit constante tracken:
- De schaduw van datalekken: Apps slaan jouw exacte locatiegeschiedenis op hun servers op. Als zo'n bedrijf gehackt wordt – wat helaas dagelijks gebeurt – liggen jouw gevoelige gegevens op straat. Kwaadwillenden weten dan exact waar je woont, waar je werkt en wanneer je meestal niet thuis bent.
- Malafide apps en 'verklede' trackers: Soms download je een simpele tool, zoals een grappig fotofilter, een stappenteller of een zaklamp-app. Sommige van deze apps zijn puur gebouwd als vermomde datastofzuigers. Ze eisen toegang tot je GPS en verkopen die gegevens door aan schimmige partijen.
- Fysieke veiligheid (inbrekers): Wanneer je een vakantiefoto post op sociale media met je live locatie erbij, geef je in feite een groen licht aan dieven: "Ik ben de komende twee weken niet thuis."
Daarnaast is er nog een praktisch nadeel: apps die constant op de achtergrond naar GPS-signalen zoeken, vreten de batterij van je gsm in sneltempo leeg.
Praktische gids: Zo zet je tracking en locatie uit
Het heroveren van je privacy is gelukkig een fluitje van een cent. Zowel Apple als Google hebben de afgelopen jaren ingebouwde dashboards ontworpen om dit makkelijk te maken.
1. Voor iPhone (iOS)
Apple heeft privacy de afgelopen jaren tot speerpunt gemaakt. Je kunt tracking hier heel agressief de kop indrukken.
- App-tracking volledig blokkeren: Ga naar Instellingen > Privacy en beveiliging > Tracking. Schakel de optie 'Sta trackingverzoeken van apps toe' uit. Apps mogen je nu niet meer over het internet volgen voor advertenties.
- Locatie per app beheren: Ga naar Instellingen > Privacy en beveiliging > Locatievoorzieningen. Loop de lijst met apps na.Zet onnodige apps (zoals spelletjes of fotobewerkers) op 'Nooit'.Zet apps die het wel nodig hebben (zoals Google Maps of maaltijdbezorgers) op 'Bij gebruik van app'.
- Zet onnodige apps (zoals spelletjes of fotobewerkers) op 'Nooit'.
- Zet apps die het wel nodig hebben (zoals Google Maps of maaltijdbezorgers) op 'Bij gebruik van app'.
- Zet 'Precieze locatie' uit: Bij veel apps (zoals de weer-app) kun je binnen dit menu het schuifje 'Precieze locatie' uitzetten. De app weet dan ongeveer in welke regio of stad je bent, maar ziet niet je exacte straat en huisnummer.
2. Voor Android
Android-smartphones (zoals Samsung) hebben tegenwoordig een heel overzichtelijk privacydashboard dat live laat zien welke app wanneer gegevens opvoegt.
- Het Privacydashboard checken: Ga naar Instellingen > Privacy (of Beveiliging en privacy). Tik op 'Privacydashboard' of 'Machtigingen'. Hier zie je in één oogopslag welke apps de afgelopen 24 uur je locatie, camera of microfoon hebben gebruikt.
- Locatietoegang beperken: Tik in datzelfde menu op Machtigingen > Locatie. Je ziet nu een lijst. Klik op een app en verander de toegang naar 'Alleen tijdens gebruik van de app' of 'Weigeren'.
- Advertentie-ID wissen: Ga naar Instellingen > Privacy > Advertenties. Tik op 'Advertentie-ID verwijderen'. Hiermee gooi je het digitale profiel weg dat adverteerders van jouw telefoon hebben gemaakt, waardoor je direct minder gepersonaliseerde advertenties te zien krijgt.
De vuistregel:
Stel jezelf bij elke app de vraag: Heeft dit programma mijn locatie écht nodig om te doen wat het moet doen? Een navigatie-app wel. Een videobewerkingsprogramma, een game of een online kledingwinkel absoluut niet. Door kritisch te zijn, blijft je data van jou én gaat je batterij een stuk langer mee.