Het is een herkenbaar scenario tijdens een zwoele zomernacht: jij wordt wakker met vijf jeukende bulten, terwijl je partner vredig ligt te slapen zonder één schrammetje. "Mijn bloed is blijkbaar zoeter", wordt er dan vaak lachend gezegd. Maar is dat wel zo? Wat maakt de ene persoon een absolute muggenmagneet en de andere volstrekt oninteressant?
Wetenschappers hebben het mysterie gekraakt. Het heeft niets met suiker te maken, maar alles met een unieke chemische cocktail.
De boosdoener: Jouw unieke huidbacteriën
De belangrijkste reden waarom muggen voor jou kiezen, is je huidmicrobioom: de verzameling van miljarden bacteriën die op je huid leven. Deze bacteriën breken de stoffen in je zweet af en zetten ze om in vluchtige chemicaliën.
Uit grootschalig onderzoek blijkt dat mensen die veel carbonzuren (vetzuren) op hun huid produceren, onweerstaanbaar zijn voor muggen. Welke bacteriën je hebt en hoeveel vetzuren je huid aanmaakt, is grotendeels genetisch bepaald. Je kunt er dus helaas helemaal niets aan veranderen; het is je biologische parfum.
De overige verleiders: CO₂, warmte en bier
Naast je huidbacteriën gebruiken muggen (specifiek de vrouwtjes, want de mannetjes steken niet) nog een aantal andere navigatiesystemen om hun slachtoffer te vinden:
1. Kooldioxide
Muggen kunnen de kooldioxide die wij uitademen al op tientallen meters afstand detecteren. Hoe meer CO₂ je uitstoot, hoe aantrekkelijker je bent. Dit verklaart waarom zwangere vrouwen, langere mensen en mensen die net intensief hebben gesport vaker de klos zijn: hun stofwisseling ligt hoger, waardoor ze meer CO₂ produceren.
2. Lichaamswarmte en zweet
Als de mug eenmaal in de buurt is, zoekt ze naar warmtebronnen. Een hogere lichaamstemperatuur (door sport, koorts of een actieve stofwisseling) is een direct groen licht voor de mug. Bovendien zijn ze dol op de geur van melkzuur en ammoniak, stoffen die vrijkomen als je zweet.
3. Alcoholconsumptie
Het klinkt als een fabeltje, maar het is wetenschappelijk bewezen: het drinken van slechts één blikje bier of een glas wijn maakt je direct aantrekkelijker voor muggen. Alcohol stimuleert de bloedsomloop en verhoogt je huidtemperatuur, waardoor je meer zweet en warmte uitstraalt.
De geluksvogels: Natuurlijke afweer
Aan de andere kant van het spectrum staan de geluksvogels: mensen die nooit gestoken worden. Onderzoek suggereert dat hun huidmicrobioom juist een natuurlijke 'repellent' (afweerstof) uitscheidt. Hun lichaam produceert geurstoffen die de navigatiesystemen van de mug in de war brengen of simpelweg vies ruiken voor het insect. Zij zijn effectief onzichtbaar voor de mug.
Wat kun je eraan doen?
Nu je weet dat je 'zoete bloed' eigenlijk een cocktail van vetzuren en bacteriën is, kun je gerichte maatregelen nemen:
- Camoufleer je geur: De enige middelen waarvan echt bewezen is dat ze de geursensoren van de mug blokkeren, bevatten DEET, Icaridin of Citriodiol (gebaseerd op eucalyptus).
- Koel af voor het slapen: Neem een lauwe douche voor je naar bed gaat om je lichaamstemperatuur te verlagen en zweetresten weg te spoelen.
- Draag lichte kleuren: Muggen gebruiken op het allerlaatste moment ook hun ogen. Ze houden van donkere kleuren (zoals zwart en donkerblauw) omdat die warmte vasthouden. Lichte, loszittende kleding maakt je minder zichtbaar.