Alexander De Croo: "Ik keer niet meer terug naar de Belgische politiek"

Terwijl de wereldorde kraakt en het vertrouwen in internationale samenwerking afneemt, begint Alexander De Croo aan misschien wel de moeilijkste job uit zijn carrière. Sinds begin december staat hij aan het hoofd van UNDP, de grootste ontwikkelingsorganisatie binnen de Verenigde Naties. Geen comfortabele overgang, zo maakt hij zelf meteen duidelijk.

“We staan met de rug tegen de muur"n zegt De Croo zonder omwegen in De Standaard. “Maar als je gelooft in samenwerking tussen landen, dan mag je nu niet aan de kant blijven staan.”

UNDP beschikt niet over militaire of politieke macht, maar werkt in 170 landen aan armoedebestrijding, ongelijkheid en duurzame ontwikkeling. Met zo’n 23.000 medewerkers en een jaarlijks budget van net geen 6 miljard euro is de organisatie cruciaal op het terrein, van klimaataanpak tot wederopbouw na conflicten.

De Croo beseft dat hij geen rustige start maakt. De Verenigde Staten hebben een deel van hun financiering bevroren, andere traditionele donorlanden staan op de rem en het multilateralisme ligt onder vuur. “Er wordt hard gesneden in onze budgetten. Dat is redelijk onomkeerbaar. Ik kan daar vier jaar over klagen, maar dat verandert niets. We moeten beter werken, niet minder ambitieus zijn.”

De kritiek op de VN klinkt luider dan ooit, zeker sinds de herverkiezing van Donald Trump. De Croo ontkent de problemen niet. “Soms zijn we te traag, te duur, te bureaucratisch. Er is overlap. Dat moet sneller en goedkoper. Maar dat is geen reden om het hele systeem af te breken.”

Volgens hem blijft de essentie overeind. “Het multilaterale systeem is net opgericht om kleine en middelgrote landen te beschermen tegen de macht van grote spelers. Dat heeft tachtig jaar lang welvaart gebracht. Als we dat nu loslaten, betalen we daar later een zware prijs voor.”

Een kernpunt in De Croo’s betoog is dat ontwikkelingssamenwerking geen liefdadigheid is, maar vooruitgeschoven veiligheidsbeleid. “Het geld dat je vandaag investeert in ontwikkeling, moet je morgen niet uitgeven aan migratie of conflictbeheersing", zegt hij. “Wie een veiligere wereld wil, heeft aan UNDP een partner.”

Hij verwijst daarbij naar concrete voorbeelden. In Gaza hielp UNDP bij het ruimen van puin en de heropbouw van scholen. In Oekraïne werkt de organisatie aan het ontmijnen van gebieden. “Zonder wederopbouw is er geen toekomst, zelfs niet na een vredesakkoord.”

De Croo is realistisch over wat komt. “Ik ga niet meer kunnen doen met minder. Ik ga minder moeten doen met minder. Maar ik ga wel proberen om beter te doen.” Dat betekent meer inzetten op meetbare resultaten en het aantrekken van privékapitaal. “Er is vandaag enorm veel kapitaal op zoek naar rendement. Dat wil ik naar projecten leiden die ook maatschappelijk verschil maken.”

Tot slot maakt De Croo één ding duidelijk: een comeback in België is uitgesloten. “De nationale geldingsdrang is volledig verleden tijd. Internationale dossiers verdienen nu mijn aandacht.”