Dit doe je deze week in de tuin: 7 klussen die nu echt de moeite zijn

De herfst is officieel begonnen, maar in de tuin is er eind september nog heel wat werk. De bodem is doorgaans nog warm, terwijl de dagen korter worden en de eerste koude nachten stilaan dichterbij komen. Wie nu enkele gerichte klussen uitvoert, kan zijn tuin niet alleen netjes de winter in sturen, maar ook voorbereiden op een sterke start in het voorjaar.

De eerste bladeren beginnen opnieuw massaal te vallen. Laat ze niet wekenlang op het gras liggen. Een dikke laag beperkt de hoeveelheid licht en lucht die het gras bereikt en kan ervoor zorgen dat de grasmat verzwakt. Daarom is het verstandig om bladeren regelmatig van het gazon te verwijderen.

Je hoeft ze overigens niet zomaar weg te gooien. Fijngemaakte bladeren kunnen worden gebruikt als mulch in borders of verwerkt worden in compost. Tussen planten in borders kan een laag bladeren bovendien bescherming bieden aan de bodem en aan kleine dieren die er overwinteren.

Het groeiseizoen loopt stilaan ten einde, maar zolang het gras groeit, mag de grasmaaier nog uit de schuur. In het najaar wordt aangeraden de maaihoogte geleidelijk wat hoger te zetten. Een hoogte van ongeveer 5 tot 6 centimeter wordt vaak aangehouden voor de laatste maaibeurten.

Te kort maaien is in deze periode geen goed idee. Het gras heeft voldoende blad nodig om via fotosynthese energie op te bouwen. Tegelijk moet je vermijden dat je op een doorweekte bodem maait, want zware machines kunnen de bodem verdichten.

Wie volgend voorjaar krokussen, narcissen, tulpen of andere voorjaarsbloeiers in de tuin wil, moet nu beginnen nadenken over de bloembollen. De komende weken zijn daarvoor geschikt. Bij biologische bloembollen wordt het planten vooral richting eind oktober en november aangeraden, vóór de eerste vorst.

Een eenvoudige vuistregel is om een bol ongeveer drie keer zo diep te planten als de bol hoog is. De exacte plantdiepte verschilt wel per soort. Kies bij voorkeur een zonnige plaats of halfschaduw en vermijd periodes waarin de bodem kletsnat of bevroren is.

Eind september is de bodem nog relatief warm. Dat maakt het een interessante periode om nieuwe vaste planten, struiken en andere winterharde planten aan te planten. Ze krijgen nog tijd om wortels te vormen voordat de winter echt doorzet.

Geef nieuw aangeplante planten voldoende water, zeker wanneer het enkele dagen droog blijft. Een plant die net uit de pot komt, heeft immers nog geen uitgebreid wortelstelsel waarmee hij zelf diep uit de bodem vocht kan halen.

De herfst is ook een goed moment om de bodem niet volledig kaal te laten liggen. Een laag organisch materiaal kan helpen om de bodem te beschermen en het bodemleven te ondersteunen. Fijngemaakt blad kan hiervoor bijvoorbeeld worden gebruikt.

Maar maak van je tuin geen bladlasagne op het gazon: op het gras haal je de bladeren beter weg, terwijl ze in borders juist nuttig kunnen zijn.

Veel hagen hebben in september en oktober hun groeitempo sterk verminderd. Voor bepaalde hagen kan dit een geschikt moment zijn voor een laatste snoeibeurt. Bij het scheren is het belangrijk dat de onderkant iets breder blijft dan de bovenkant. Zo krijgt ook het onderste deel voldoende licht.

Let wel op de soort. Niet elke plant mag op hetzelfde moment of op dezelfde manier worden gesnoeid.

De nachten worden geleidelijk kouder. Controleer daarom welke planten buiten kunnen blijven en welke soorten bescherming nodig hebben. Vooral planten die gevoelig zijn voor koude temperaturen verdienen nu extra aandacht.

Potplanten zijn daarbij kwetsbaarder dan planten die in volle grond staan: de wortels in een pot worden sneller aan koude blootgesteld. Wacht dus niet tot de eerste stevige nachtvorst om na te denken over bescherming.

Wie deze week vooral zeven dingen doet – bladeren van het gazon halen, het gras correct maaien, bloembollen plannen, nieuwe planten aanplanten, de bodem bedekken, hagen controleren en vorstgevoelige planten nakijken – is alvast goed op weg naar een gezonde herfsttuin.

En misschien wel het beste nieuws: je hoeft de tuin in de herfst helemaal niet spic en span te maken. Een deel van het afgevallen blad mag gerust blijven liggen waar het nuttig is. Een tuin is tenslotte geen showroom.