Wie in september een tuincentrum binnenstapt, kan er bijna niet naast kijken: bakken vol tulpen, narcissen, krokussen en andere voorjaarsbollen. De verleiding is groot om meteen aan de slag te gaan. Maar betekent het ook dat je ze direct moet planten?
Niet noodzakelijk. Vooral bij tulpen is het verstandig om niet blind de kalender te volgen. Het moment waarop je plant, hangt ook af van de temperatuur, de bodem en de soort bol.
Fabel: september is hét moment voor alle voorjaarsbollen
Dat voorjaarsbollen in de herfst worden geplant, klopt. Maar er is een belangrijk verschil tussen de verschillende soorten.
Narcissen, krokussen en hyacinten kunnen doorgaans al in september of oktober de grond in. Voor tulpen ligt het ideale moment wat later. De Royal Horticultural Society adviseert voor tulpen vooral oktober en november.
Dat betekent niet dat een tulpenbol die in september wordt geplant automatisch mislukt. Tulpen kunnen volgens de RHS ook vanaf september worden geplant. Wie de keuze heeft, kan echter beter wachten tot later in het najaar.
Waarom je niet te snel moet zijn
Een tulpenbol is in de zomer en vroege herfst nog in rust. Zodra hij in de grond terechtkomt, begint hij wortels te vormen. Dat is precies wat je wilt: de bol moet vóór de winter een goed wortelstelsel ontwikkelen.
Het probleem ontstaat vooral wanneer de omstandigheden nog erg warm en nat zijn. Tulpen houden van goed doorlatende grond en hebben een hekel aan langdurig natte omstandigheden. Een slecht drainerende bodem verhoogt het risico op rot en schimmelproblemen.
De bewering dat tulpenbollen bij een vroege septemberplanting massaal spontaan boven de grond zullen uitlopen, is daarom wat te stellig. Een vroege groeireactie kan voorkomen wanneer het warm blijft, maar het is geen vaste regel. Belangrijker is dat de bol gezond blijft en in een geschikte, goed drainerende bodem terechtkomt.
Oktober en november zijn vaak een veilige keuze
Voor tulpen is later planten dus helemaal geen probleem. Integendeel: oktober en november zijn volgens de RHS uitstekende plantmaanden.
Je hoeft daarbij niet per se met een thermometer de bodemtemperatuur te meten. Kijk vooral naar de omstandigheden. Is september uitzonderlijk warm en is de grond nog volop opgewarmd? Dan kun je gerust enkele weken wachten.
Bij narcissen en andere vroege voorjaarsbollen mag je juist eerder beginnen. De algemene richtlijn is om voorjaarsbollen in de herfst te planten, maar de precieze timing verschilt per soort.
Zo plant je tulpen op de juiste manier
De voorbereiding is minstens zo belangrijk als de plantdatum.
Kies een zonnige plek met een goed drainerende bodem. Vooral zware, natte grond kan problemen geven. Plant de bol vervolgens met de punt naar boven op ongeveer twee tot drie keer zijn eigen hoogte. Een bol van vijf centimeter hoog komt dus ongeveer tien tot vijftien centimeter diep te zitten.
Zet de bollen bovendien niet tegen elkaar. Een afstand van minstens ongeveer twee keer de breedte van de bol is een goede richtlijn.
En nog een belangrijke tip: laat gekochte bollen niet maanden in een warme garage of berging liggen. Droge bollen worden het best zo snel mogelijk geplant. Kun je dat nog niet doen, bewaar ze dan koel en droog.
Dus: wachten of meteen planten?
Tulpen in september gekocht? Geen paniek als je ze nog even laat liggen. Bij warm weer is wachten tot oktober of november vaak een verstandige keuze. Bij koeler herfstweer kun je eerder aan de slag.
Maar wacht ook weer niet eindeloos. Bollen kunnen tijdens langdurige opslag uitdrogen of achteruitgaan. De beste aanpak is daarom niet: zo vroeg mogelijk planten, maar wel: op het juiste moment, in gezonde en goed doorlatende grond.
Zo geef je de tulpen de beste kans om in het voorjaar uit te pakken met precies waarvoor je ze hebt geplant: een tuin vol kleur.