Wanneer de temperaturen in Vlaanderen stijgen en de zon dagenlang onbarmhartig brandt, zoeken we massaal de schaduw op. Maar we zijn niet de enigen die puffen onder de warmte. Onze tuinvogels hebben het tijdens warme periodes bijzonder zwaar. Natuurorganisaties zoals Natuurpunt roepen dan ook steevast op om de vogels in je tuin of op je balkon een handje te helpen. Met een paar eenvoudige ingrepen kun je deze zomer letterlijk levens redden.
Water is absolute prioriteit
Tijdens een hete, droge periode drogen natuurlijke waterbronnen zoals plassen, grachten en kleine poelen in een mum van tijd op. Voor vogels is dit rampzalig. Ze moeten namelijk niet alleen drinken om te overleven — gemiddeld twee tot drie keer per dag — maar ze hebben ook water nodig om te baden.
Door te baderen koelen vogels af en houden ze hun verenpak schoon en in conditie. Vooral pure zaadeters, zoals mussen, vinken en groenlingen, hebben dringend nood aan een drinkplaats. Zij halen immers, in tegenstelling tot insecteneters, amper vocht uit hun dagelijkse voedsel.
Zo richt je een veilige vogelbar in:
- Kies voor ondiep: Vogels zijn bang voor diep water waarin ze kunnen verdrinken. Een simpel soepbord, een bloempot-onderzetter of een oude koekenpan volstaan prima. Zorg dat het water in het midden maximaal 5 centimeter diep is.
- Leg een landingsbaan aan: Is de schaal toch iets te diep of heeft ze een gladde rand? Leg er dan een platte, ruwe steen in. Zo creëer je een veilig eilandje waarop de vogels kunnen landen.
- Veiligheid boven alles: Zet de waterschaal op een open, overzichtelijke plek. Zo zien de vogels hongerige buurtkatten op tijd aankomen. Plaats de schaal bij voorkeur op een verhoging (ongeveer een meter hoog) en het liefst in de buurt van een struik waar ze bij gevaar snel in kunnen vluchten.
- Ververs dagelijks: Dit is cruciaal. In stilstaand, warm water verspreiden vogelziektes zich razendsnel en leggen muggen graag hun eitjes. Spoel de schaal elke dag schoon met heet water en een borstel. Gebruik absoluut geen zeep of chemische schoonmaakmiddelen.
Zaden en zomervoer: Een welkome energieboost
In de zomer hebben vogels het drukker dan je denkt. Veel soorten zijn bezig met een tweede of derde legsel, of ze zijn volop in de ruit, een proces waarbij ze hun oude verenpak vernieuwen. Dat kost enorm veel energie. Hoewel een ecologische tuin in de zomer insecten en bessen biedt, is een beetje extra ondersteuning meer dan welkom.
Wat schaft de pot in de zomer?
- Ban de winterproducten: Vetbollen, pindaslingers en vogelpindakaas horen niet thuis in de zomervoorraad. Het vet smelt in de brandende zon. Als vogels dit vloeibare vet aan hun veren krijgen, verliezen die hun isolerende en waterafstotende werking.
- Kies voor lichte zaden: Geef de voorkeur aan een speciale zomermengeling of losse zaden zoals zonnebloempitten en gierst.
- Fruit en insecten: Merels en lijsters maak je dolgelukkig met een overrijpe appel, een peer of een handje rozijnen op een schaduwrijke plek. Ook gedroogde meelwormen zijn in de zomer een absolute hit en een bron van proteïne voor insecteneters.
- Snaaiers voorkomen: Strooi niet te veel tegelijk. Voer dat blijft liggen kan door de hitte gaan schimmelen of trekt ’s nachts ongewenst ongedierte zoals ratten aan. Een klein handje in de ochtend is perfect.
Extra hittetip voor nestkasten
Heb je nog nestkastjes in de tuin hangen waar jonge vogels in zitten? Als de zon hier de hele dag pal op staat, kan de temperatuur binnenin oplopen tot boven de 40°C, met fatale gevolgen. Je kunt de jonge bewoners beschermen door tijdens de warmste uren van de dag een parasol zo te plaatsen dat de nestkast in de schaduw hangt. Verplaats de nestkast zelf nooit, want dan vinden de ouders hun jongen niet meer terug.
Met een schaduwrijk plekje, een frisse schaal water en de juiste zaden verander je jouw tuin in een veilige oase waar onze gevleugelde buren de zomer comfortabel mee doorkomen.