Het wordt vroeger donker: dit gevaar onderschatten veel automobilisten

Nu de dagen korter worden, neemt ook het risico op verkeersongevallen toe. Vooral voetgangers zijn kwetsbaar wanneer het tijdens de avondspits donker wordt. Verkeersveiligheidsinstituut Vias waarschuwt daarom voor een opvallende stijging van het aantal ernstige ongevallen na de overgang naar het winteruur.

Uit een nieuwe analyse van Vias, gepubliceerd op 22 oktober 2026, blijkt dat het aantal letselongevallen met voetgangers tijdens de avondspits tussen oktober en november met 39 procent stijgt. Nog opvallender: het aantal ernstige ongevallen met minstens één zwaargewonde of dode voetganger neemt met maar liefst 73 procent toe. De cijfers zijn gebaseerd op Belgische ongevallenstatistieken van 2016 tot en met 2025.

De overgang naar het winteruur zorgt ervoor dat het 's avonds een uur vroeger donker wordt. Daardoor vallen verplaatsingen die eerder bij daglicht gebeurden plots samen met de schemering of het donker. Vooral tussen 16 en 19 uur, wanneer veel mensen naar huis rijden, ontstaan extra risico's.

Bij beperkte zichtbaarheid merken automobilisten voetgangers soms pas op wanneer het te laat is om nog veilig te remmen. Ook geparkeerde auto's, afslaande voertuigen en afleiding achter het stuur kunnen gevaarlijke situaties veroorzaken.

Volgens Vias waren er tijdens de avondspits in november de afgelopen tien jaar 181 voetgangers die om het leven kwamen of zwaargewond raakten. Dat komt neer op gemiddeld ongeveer achttien slachtoffers per jaar.

Niet alleen voetgangers moeten extra opletten. In november gebeuren er ongeveer vier keer zoveel ongevallen met fietsers bij schemering en dageraad als in juni. Dat heeft onder meer te maken met het feit dat de ochtend- en avondspits in november vaker samenvallen met donkere omstandigheden.

Automobilisten doen er goed aan hun snelheid aan te passen en extra alert te zijn in de buurt van zebrapaden, scholen en bushaltes. Haal nooit een voertuig in dat vertraagt of stopt aan een oversteekplaats. Kijk bovendien goed of er nog een tweede voetganger volgt voordat je opnieuw vertrekt.

Voetgangers kunnen zichzelf beter zichtbaar maken met reflecterende kleding of accessoires. Volgens Vias kunnen bestuurders mensen met reflecterende kleding al vanop ongeveer 150 meter opmerken, tegenover slechts 20 meter bij donkere kleding. Die afstanden zijn indicatief en hangen af van de omstandigheden.

Controleer als fietser ook regelmatig je verlichting en zorg dat je voor- en achterlicht goed werken.