Krijg je binnenkort boete als je op je gsm kijkt terwijl je oversteekt?

Even snel een berichtje beantwoorden terwijl je een straat oversteekt? In Italië kan dat binnenkort een dure gewoonte worden. De Italiaanse regering werkt aan strengere regels voor voetgangers die tijdens het oversteken afgeleid zijn door een elektronisch toestel. Een boete zou vanaf 75 euro kunnen beginnen.

De maatregel is opvallend, omdat hij niet alleen gericht is op automobilisten. Ook voetgangers worden nadrukkelijk aangesproken op hun gedrag in het verkeer.

Wie in Italië tijdens het oversteken zijn smartphone gebruikt, zou volgens het voorgestelde nieuwe verkeersreglement kunnen worden beboet. Het gaat bovendien breder dan alleen een gsm: ook tablets, laptops en digitale camera's vallen onder de maatregel. Handsfree bellen blijft mogelijk en het gebruik van een telefoon in een noodsituatie wordt eveneens uitgezonderd.

Belangrijk detail: de regel zou uitsluitend gelden wanneer iemand daadwerkelijk de rijbaan oversteekt. Wie gewoon op het voetpad loopt en ondertussen naar zijn scherm kijkt, valt er niet onder.

De Italiaanse plannen moeten volgens de huidige timing tegen midden oktober worden goedgekeurd. De aanleiding is de bezorgdheid over afleiding in het verkeer en verschillende rechtszaken waarin voetgangers gedeeltelijk verantwoordelijk werden gehouden voor ongevallen.

Voor Belgische voetgangers is er voorlopig geen aparte boete omdat je tijdens het oversteken je smartphone gebruikt. Het Belgische verkeersreglement verplicht voetgangers wel om voorzichtig te zijn wanneer ze de rijbaan oversteken. Het nieuwe Belgische reglement legt bovendien als algemene regel op dat iedere weggebruiker zich zo moet gedragen dat anderen niet in gevaar worden gebracht of gehinderd.

Dat betekent dat smartphonegebruik op zich niet verboden is voor een voetganger, maar dat gevaarlijk gedrag wel gevolgen kan hebben. De AWSR bevestigt bijvoorbeeld dat telefoongebruik tijdens het oversteken niet expliciet verboden is, maar wél kan worden gesanctioneerd wanneer het tot gevaarlijke situaties leidt.

Er verandert in ons land sowieso heel wat. De nieuwe Code van de openbare weg is inmiddels voorzien van een nieuwe timing en zal op 1 juni 2027 in werking treden. De hervorming moet de verkeersregels moderner en duidelijker maken en houdt rekening met veranderende mobiliteitsgewoonten.

Voor voetgangers betekent de nieuwe regelgeving onder meer dat hun plaats als kwetsbare weggebruiker duidelijker wordt omschreven. Automobilisten krijgen expliciet de verplichting om extra voorzichtig te zijn tegenover voetgangers en fietsers.

Wie in België met zijn gsm in de hand achter het stuur zit, moet vandaag overigens niet rekenen op veel begrip. Sinds 1 juli 2026 bedraagt de onmiddellijke inning voor een overtreding van de derde graad 191 euro.

De Belgische regels zijn bovendien streng rond het gebruik van elektronische toestellen tijdens het rijden: een bestuurder mag een mobiel toestel met scherm niet vasthouden of manipuleren, tenzij het op de daarvoor voorziene manier in een houder is bevestigd.

Of België uiteindelijk het Italiaanse voorbeeld volgt en ook specifiek het smartphonegebruik van voetgangers tijdens het oversteken gaat bestraffen, is voorlopig dus niet aan de orde. Maar de Italiaanse maatregel toont wel aan dat verkeersveiligheid steeds meer draait rond de aandacht van élke weggebruiker — niet alleen van degene achter het stuur.