Wie in een drukke straat geen vrije parkeerplaats vindt, zet de auto soms gedeeltelijk op het voetpad. Twee wielen op de rijbaan, twee wielen op de stoep: zo blijft er volgens veel bestuurders voldoende plaats over voor andere auto’s. Toch betekent dat niet automatisch dat deze manier van parkeren toegelaten is.
In België geldt als algemene regel dat je niet op het voetpad mag stilstaan of parkeren. Dat verbod geldt ook wanneer je slechts met twee wielen op het voetpad staat. Alleen wanneer de plaatselijke verkeersregeling dit uitdrukkelijk toestaat, kan het wel legaal zijn.
Twee wielen op het voetpad is niet zomaar toegestaan
Het verkeersreglement maakt geen algemene uitzondering voor auto’s die slechts gedeeltelijk op het voetpad staan. Het maakt dus in principe niet uit of je met vier wielen, twee wielen of slechts één wiel op de stoep parkeert.
Artikel 24 van de wegcode verbiedt het laten stilstaan of parkeren van een voertuig op het trottoir. Hetzelfde geldt onder meer voor fietspaden, oversteekplaatsen en bepaalde verhoogde bermen. De reden is duidelijk: het voetpad is in de eerste plaats bedoeld voor voetgangers.
Dat je auto de doorgang voor andere wagens niet hindert, is dus onvoldoende. Ook voetgangers, personen met een kinderwagen, rolstoelgebruikers en mensen die slecht te been zijn, moeten veilig kunnen passeren.
Wanneer kan het dan wel?
Er bestaat een belangrijke uitzondering. Een gemeente of wegbeheerder kan op bepaalde plaatsen toestaan dat voertuigen geheel of gedeeltelijk op het voetpad parkeren. Dat gebeurt via verkeersborden, wegmarkeringen of een plaatselijke verkeersregeling.
Een bekend voorbeeld zijn de verkeersborden die aangeven dat parkeren verplicht is op de berm of het voetpad. Bij het bord E9e gaat het om parkeren op de berm of het trottoir. Bij E9f gaat het om parkeren met de wagen gedeeltelijk op de berm of het trottoir.
Wanneer zulke signalisatie aanwezig is, mag je daar dus wel parkeren zoals aangegeven. De bestuurder moet zich uiteraard aan de precieze aanduiding houden. Staat er bijvoorbeeld dat de wagen gedeeltelijk op het voetpad moet staan, dan betekent dit niet dat je de volledige stoep mag innemen.
Zonder een dergelijke toestemming blijft het basisverbod gelden. Een brede stoep, een rustige straat of de gewoonte dat iedereen er zo parkeert, maakt het parkeren niet automatisch wettelijk.
Ook bij toestemming moet er voldoende ruimte zijn
Zelfs op plaatsen waar parkeren op het voetpad is toegestaan, mag de wagen geen gevaar of onnodige hinder veroorzaken. De voetgangers moeten nog altijd op een veilige manier kunnen passeren.
In de praktijk gaat het daar vaak mis. Een auto kan volgens de signalisatie gedeeltelijk op de stoep staan, maar door zijn lengte of breedte toch een groot deel van de doorgang blokkeren. Voetgangers worden dan verplicht om rond het voertuig te lopen, soms via het fietspad of zelfs de rijbaan.
Dat is vooral gevaarlijk voor kinderen, ouderen en rolstoelgebruikers. Ook een voetganger met een kinderwagen kan niet zomaar over een hoge boordsteen of door een smalle doorgang.
De nieuwe Code van de openbare weg, die vanaf 1 juni 2027 van toepassing moet worden, legt voor dergelijke situaties expliciet de nadruk op een vrije doorgang van minstens 1,5 meter wanneer parkeren op het trottoir wordt toegelaten.
Wat als je maar even stopt?
Ook kort stilstaan is niet altijd toegestaan. Het verkeersreglement maakt een onderscheid tussen stilstaan en parkeren, maar het verbod op het voetpad geldt in principe voor beide.
Wie bijvoorbeeld iemand snel laat uitstappen, een pakket aflevert of even voor een winkel stopt, mag niet zomaar het voetpad blokkeren. Alleen in specifieke omstandigheden, zoals onmiddellijk in- of uitstappen of het laden en lossen, kan er sprake zijn van stilstaan in plaats van parkeren. Dat betekent echter niet dat je overal mag stoppen. Je mag nog altijd geen gevaar veroorzaken of voetgangers onnodig hinderen.
Een auto met de vier richtingaanwijzers aanzetten, maakt een verboden stop evenmin legaal.
Welke gevolgen kan fout parkeren hebben?
Wie zonder toestemming op het voetpad parkeert, begaat een verkeersovertreding. Afhankelijk van de situatie en de lokale handhaving kan de bestuurder een boete krijgen. In sommige gemeenten kan fout parkeren bovendien aanleiding geven tot een gemeentelijke administratieve sanctie of kan het voertuig worden getakeld wanneer het voor ernstige hinder of gevaar zorgt.
De veiligste regel is daarom eenvoudig: parkeer niet met twee wielen op het voetpad, tenzij verkeersborden of wegmarkeringen duidelijk aangeven dat het daar mag. Dat er nog een klein stukje voetpad overblijft, is op zichzelf geen bewijs dat je correct geparkeerd staat. De stoep is geen extra parkeerplaats, maar een doorgang voor voetgangers.