Mag je rechts voorbijsteken als iemand links blijft rijden? Dit zegt de wegcode

Het is een van de meest herkenbare situaties op de Belgische snelwegen. Je rijdt rechts, voor je rijdt een auto op de middelste of linkse rijstrook en die bestuurder lijkt maar niet van plaats te veranderen. Je nadert hem langs rechts en vraagt je af: mag ik gewoon verderrijden, of ben ik dan aan het rechts inhalen?

Het antwoord is genuanceerder dan veel bestuurders denken. De basisregel is duidelijk: inhalen gebeurt in België links. Maar er zijn situaties waarin je voertuig rechts sneller rijdt dan een voertuig links, zonder dat dit juridisch als inhalen wordt beschouwd.

Volgens artikel 16 van het Belgische verkeersreglement moet een bestuurder die een voertuig inhaalt, dat in principe langs links doen. Er bestaat wel een specifieke uitzondering wanneer de bestuurder voor je duidelijk heeft aangegeven dat hij links wil afslaan of zijn voertuig links van de weg wil opstellen en daarvoor al naar links is uitgeweken. In dat geval mag je hem rechts voorbijrijden.

Maar er is een belangrijk verschil tussen rechts inhalen en rechts sneller rijden dan iemand op een andere rijstrook.

Dat onderscheid zorgt op autosnelwegen regelmatig voor verwarring.

Neem een autosnelweg met drie rijstroken. Jij rijdt op de rechterrijstrook met de toegelaten snelheid. Een andere bestuurder rijdt op de middelste rijstrook, maar rijdt trager dan jij.

Je hoeft dan niet automatisch naar de middelste rijstrook te gaan om die bestuurder vervolgens links in te halen.

Als jij gewoon je normale traject op de rechterrijstrook blijft volgen en daardoor sneller rijdt dan de bestuurder op de middelste rijstrook, ligt de situatie anders dan wanneer je bewust naar rechts gaat om hem voorbij te steken.

De wegcode maakt namelijk onderscheid tussen inhalen en situaties waarbij het verkeer over verschillende rijstroken verloopt. Artikel 16 bepaalt dat sneller rijden in een rijstrook ten opzichte van voertuigen in een andere rijstrook in bepaalde verkeerssituaties niet als inhalen wordt beschouwd.

Dat betekent echter niet dat je zomaar rechts mag voorbijsteken omdat iemand links blijft hangen.

Hier zit een tweede probleem. Sommige bestuurders blijven op een autosnelweg met drie rijstroken voortdurend op de middelste rijstrook rijden, ook wanneer de rechterrijstrook volledig vrij is.

Dat is niet de bedoeling. In België geldt als algemene regel dat je zo dicht mogelijk bij de rechterrand van de rijbaan moet rijden, behalve in bepaalde situaties.

De Federale Politie heeft bestuurders die voortdurend op de middelste rijstrook blijven rijden zelfs expliciet als zogenaamde “centrists” benoemd. Volgens de politie zorgt dit gedrag ervoor dat andere bestuurders onnodig meerdere rijstrookwissels moeten maken om hen voorbij te steken.

Met andere woorden: het feit dat iemand links blijft rijden, geeft jou geen algemene toestemming om hem rechts voorbij te steken.

Er zijn verschillende situaties waarin het sneller rijden langs rechts niet als verboden rechts inhalen wordt beschouwd.

Een belangrijk voorbeeld is verkeer in files. Wanneer voertuigen in verschillende rijstroken langzaam rijden of stilstaan, kunnen de rijstroken een verschillende snelheid hebben. Het sneller opschuiven van de ene rijstrook ten opzichte van een andere wordt onder de voorwaarden van de wegcode niet automatisch als inhalen beschouwd.

Ook bij druk verkeer kan het dus perfect gebeuren dat jouw rijstrook sneller vooruitgaat dan de rijstrook links van jou.

Je hoeft dan niet voortdurend van rijstrook te veranderen om links voertuigen voorbij te rijden.

Hier moet je veel voorzichtiger zijn.

Rijd jij bijvoorbeeld 120 km/u op de rechterrijstrook en rijdt een auto op de middelste rijstrook 100 km/u, dan moet je niet plots naar rechts gaan met als doel die bestuurder voorbij te steken. Bewust rechts inhalen blijft verboden, tenzij een wettelijke uitzondering van toepassing is.

Het veiligste uitgangspunt is daarom simpel: blijf rechts rijden omdat dat je normale plaats op de weg is, niet omdat je iemand rechts wilt inhalen.

Dat verschil lijkt misschien klein, maar juridisch is het belangrijk.

Dan ligt de verantwoordelijkheid niet bij jou om hem rechts voorbij te steken. De bestuurder die links of in het midden blijft rijden terwijl hij eigenlijk naar rechts zou moeten opschuiven, kan zelf in overtreding zijn.

Artikel 16.7 bepaalt bovendien dat een bestuurder die op het punt staat links ingehaald te worden, zo ver mogelijk naar rechts moet uitwijken en zijn snelheid niet mag verhogen.

Je mag dus verwachten dat een bestuurder die correct wordt ingehaald, voldoende ruimte laat.

De grootste fout is denken dat “ik blijf op mijn rechterrijstrook” automatisch betekent dat ik iemand rechts mag inhalen.

Dat is te kort door de bocht.

De vraag is vooral hoe en waarom je naast die andere bestuurder terechtkomt. Blijf je gewoon op je normale rijstrook rijden en is er sprake van druk verkeer of meerdere files, dan kan sneller rijden langs rechts toegestaan zijn zonder dat dit als inhalen wordt beschouwd. Ga je daarentegen bewust rechts rijden om een rijdende bestuurder op een andere rijstrook voorbij te steken, dan zit je in principe fout.

En misschien nog belangrijker: laat je niet verleiden tot een gevaarlijke manoeuvre omdat iemand anders verkeerd rijdt. Dat een bestuurder al kilometerslang op de middenstrook blijft hangen, verandert de verkeersregels voor jou niet.

Kort samengevat: rechts rijden mag, rechts inhalen in principe niet. Het verschil tussen beide zit in de concrete verkeerssituatie en in de vraag of je daadwerkelijk een inhaalmanoeuvre uitvoert.