Het is een fenomeen dat hulpverleners mateloos irriteert: ramptoeristen die hun smartphone bovenhalen om een ongeval te filmen in plaats van te helpen. Maar wist je dat dit "ramptoerisme" je in België niet alleen een fikse boete, maar zelfs een gevangenisstraf kan opleveren? De regels zijn de laatste jaren drastisch verstrengd. De "kijkfile-boete" achter het stuur
De meest voorkomende overtreding is filmen terwijl je zelf achter het stuur zit. Sinds de wegcode werd aangepast, is het verboden om je mobiele apparaat te "gebruiken, vast te houden of te bedienen" terwijl je rijdt.
Wie traag langs een ongeval rijdt om beelden te maken, begaat een overtreding van de derde graad. Dat betekent een onmiddellijke inning van €174 plus administratieve kosten. In sommige politiezones wordt je rijbewijs zelfs onmiddellijk voor 15 dagen ingetrokken.
Privacy en het recht op afbeelding
Ook voor omstanders die te voet zijn, is filmen riskant. Slachtoffers en hulpverleners hebben recht op privacy. Het verspreiden van herkenbare beelden van een ongeval op sociale media zonder toestemming is een schending van de GDPR-wetgeving.
Slachtoffers kunnen een schadevergoeding eisen via de burgerlijke rechtbank. Bovendien kan de politie je smartphone tijdelijk in beslag nemen als bewijsmateriaal indien je de hulpverlening hindert of de waardigheid van de slachtoffers schendt.
Schuldig verzuim: Filmen in plaats van helpen
De zwaarste sanctie hangt samen met de plicht om hulp te bieden. Volgens het Belgische Strafwetboek is iedereen verplicht om hulp te verlenen aan een persoon in groot gevaar.
Als je verkiest om te filmen in plaats van de hulpdiensten te bellen of eerste hulp te bieden, kun je vervolgd worden voor schuldig verzuim. Hierop staan gevangenisstraffen van acht dagen tot één jaar en geldboetes die kunnen oplopen tot duizenden euro's.
Wat moet je wél doen?
De politie is duidelijk: merk je een ongeval op, focus dan op de veiligheid.
- Zet je eigen voertuig veilig aan de kant.
- Bel onmiddellijk 112.
- Houd de weg vrij voor ziekenwagens en brandweer.
- Laat je smartphone in je zak.