Vanaf juni 2027 gelden deze nieuwe verkeersregels in België

Belgische weggebruikers krijgen vanaf 1 juni 2027 met een vernieuwde wegcode te maken. Het huidige verkeersreglement, dat al sinds 1976 van kracht is en in de loop der jaren meer dan honderd keer werd aangepast, maakt plaats voor een nieuwe regelgeving. Die moet duidelijker en beter afgestemd zijn op de huidige verkeerssituatie. Niet alleen automobilisten, maar ook fietsers, voetgangers en gebruikers van elektrische steps zullen met aangepaste regels rekening moeten houden.

De hervorming is behoorlijk omvangrijk. Het gaat bovendien niet om één document. Er komen vier verschillende verkeersreglementen: een federale Code van de openbare weg en afzonderlijke regels voor Vlaanderen, Wallonië en Brussel. Die treden allemaal op dezelfde dag in werking.

Een van de opvallendste veranderingen heeft betrekking op de afstand tussen voertuigen. De zogenaamde tweesecondenregel wordt expliciet opgenomen in de nieuwe wegcode. Bestuurders moeten op wegen waar sneller dan 50 km/u mag worden gereden minstens twee seconden afstand houden van hun voorligger.

De bedoeling is om bumperkleven tegen te gaan en automobilisten meer tijd te geven om te reageren wanneer het verkeer plots vertraagt. Bij regen, gladheid of beperkt zicht is een grotere afstand aangewezen.

Ook de algemene verplichting om voorzichtig te rijden blijft belangrijk. Bestuurders moeten hun snelheid en rijgedrag aanpassen aan de omstandigheden en rekening houden met andere weggebruikers.

Daarnaast wordt het verboden om voertuigen te herstellen op autosnelwegen. Dat moet gevaarlijke situaties voorkomen wanneer bestuurders of passagiers zich op of naast de rijbaan bevinden.

Ook voor voetgangers veranderen enkele zaken. Een opvallende aanpassing heeft betrekking op verkeerslichten met vierkant groen. Wanneer die verkeersregeling aanwezig is, zullen voetgangers het kruispunt ook diagonaal mogen oversteken.

Daarnaast worden de regels rond het voorbijrijden van voetgangers verduidelijkt. Bestuurders moeten minstens één meter zijdelingse afstand houden binnen de bebouwde kom en anderhalve meter buiten de bebouwde kom.

Wanneer die afstand niet veilig kan worden gerespecteerd, moeten bestuurders vertragen en indien nodig stoppen. In Vlaanderen geldt daarbij dat bestuurders voetgangers in die situatie slechts stapvoets mogen voorbijrijden.

De nieuwe wegcode houdt ook rekening met de groei van elektrische fietsen, steps en andere vervoersmiddelen. De regelgeving wordt aangepast aan de verschillende soorten voortbewegingstoestellen en hun plaats op de openbare weg.

Voor gemotoriseerde voortbewegingstoestellen, zoals elektrische steps, wordt een duidelijke maximumsnelheid van 25 km/u opgenomen. Dat sluit aan bij de bestaande constructiesnelheid die voor deze toestellen geldt.

Ook de aanduiding van fietsoversteekplaatsen wordt aangepast. Er komt een nieuwe, subtielere markering. Daarnaast wordt het onderscheid tussen verschillende soorten fietsoversteekplaatsen en fietspaden duidelijker omschreven.

Voor wie in Vlaanderen woont, is er nog een opvallende wijziging. In erven wordt de maximumsnelheid aangepast van 20 km/u naar stapvoets.

Dat betekent dat automobilisten zich daar voortaan moeten aanpassen aan het tempo van voetgangers. Die mogen de volledige breedte van de openbare weg gebruiken. Ook spelen op de openbare weg wordt er toegelaten.

Bestuurders moeten voetgangers en spelende personen voorrang verlenen en indien nodig stoppen. Een erf wordt daarmee nog nadrukkelijker een omgeving waar voetgangers centraal staan.

De nieuwe wegcode brengt ook veranderingen aan de verkeersborden met zich mee. Er worden nieuwe borden en symbolen ingevoerd en bestaande aanduidingen worden aangepast.

Toch hoeven wegbeheerders niet op 1 juni 2027 alle bestaande verkeersborden onmiddellijk te vervangen. Er zijn overgangsperiodes voorzien. De meeste bestaande verkeerstekens behouden hun betekenis zelfs tot 1 januari 2045.

Voor bepaalde borden gelden kortere overgangstermijnen. De huidige borden voor busbanen en bijzondere overrijdbare bedding behouden bijvoorbeeld hun betekenis tot 1 juni 2030. Voor bepaalde fietsstraatborden loopt de overgangstermijn tot 1 januari 2035.

De nieuwe verkeersreglementen treden op 1 juni 2027 in werking. De oorspronkelijke invoeringsdatum was 1 september 2026, maar die werd uitgesteld om overheden en betrokken diensten voldoende voorbereidingstijd te geven.

Tot die datum blijft de huidige wegcode van toepassing. Automobilisten hoeven dus niet onmiddellijk hun rijgedrag aan te passen aan de nieuwe bepalingen.

De hervorming moet uiteindelijk zorgen voor een overzichtelijker verkeersreglement dat beter aansluit bij de mobiliteit van vandaag. Voor weggebruikers is het vooral belangrijk om de komende maanden de belangrijkste wijzigingen te leren kennen. Want vanaf juni 2027 gelden er in België nieuwe spelregels op de weg.