Rijd jij met diesel? Dit verandert vanaf 2027

Het is een publiek geheim onder veel dieselrijders: storingen aan het AdBlue-systeem of de hoge herstelkosten omzeil je simpelweg met illegale software. Voor zo’n 300 euro schakelen sjoemelaars het systeem uit, met als gevolg dat hun voertuig tot wel vijftien keer meer schadelijke stikstofoxiden (NOx) uitstoot. Tot nu toe was het opsporen van die praktijken voor de politie als zoeken naar een speld in een hooiberg. Vlaanderen kiest daarom vanaf 2027 voor een technologische revolutie, zo weet De Tijd.

Snel- en gewestwegen worden uitgerust met slimme sensoren en camera’s die auto’s en vrachtwagens letterlijk door hun eigen uitlaatwolk heen scannen. Vliegensvlug meet deze 'remote sensing'-technologie overdreven stikstofpieken. Op jaarbasis moeten zo’n 15 miljoen voertuigen gepasseerd zijn, waardoor de pakkans voor uitstootfraude dramatisch stijgt van een magere 9 naar een indrukwekkende 83 procent.

Wie betrapt wordt met een afwijkende uitstoot, krijgt echter niet meteen een acceptgiro in de bus. Omdat een meting vanuit de lucht wettelijk niet volstaat voor een directe sanctie, dient de scan als digitaal signalement. Mogelijke sjoemelaars – inclusief buitenlandse nummerplaten – belanden in een centrale databank. Zodra de wegpolitie een controleactie houdt, kunnen zij die 'verdachte' lijst live raadplegen en de specifieke voertuigen aan de kant zetten voor een fysieke uitlaatmeting. Blijkt het systeem inderdaad gesabeld, dan volgt er een gepeperde rekening van 2.500 euro.

De ingreep maakt deel uit van het geactualiseerde Luchtbeleidsplan 2030, waarmee Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns (CD&V) de luchtkwaliteit wil opkrikken naar de strengere Europese milieunormen. Binnen dat brede pakket – dat ook focust op walstroom in havens, ammoniak in de landbouw en PFAS – ligt de nadruk op een doeltreffende handhaving. Naast de stikstofjacht op de weg kijkt de overheid ook al verder: vanaf 2028 moeten ook vrachtwagens en bussen bij de periodieke keuring verplicht aan de deeltjesteller geloven om roetfilterfraude een halt toe te roepen.