Wie in 2026 door Brussel rijdt of er woont, krijgt te maken met de strengste luchtkwaliteitsregels die de hoofdstad ooit gekend heeft. Naast de bekende lage-emissiezone (LEZ) verschuift de focus nu ook naar een minder zichtbare, maar gevaarlijkere bron van fijnstof: houtstook. Wat verandert er concreet voor u?
Brussel voert al jaren een strijd tegen ongezonde lucht. Hoewel de concentraties stikstofdioxide sinds 2018 met bijna 40% zijn gedaald, blijft fijnstof een hardnekkig probleem. In 2026 zet de stad een nieuwe stap om de Europese normen te halen.
De LEZ-fase van 2026: Het einde voor Euro 5-diesel
Sinds januari 2026 is de nieuwe fase van de Lage-Emissiezone (LEZ) officieel van kracht. Dit heeft grote gevolgen voor tienduizenden autobezitters:
- Dieselwagens: Voertuigen met Euronorm 5 (geproduceerd tussen 2011 en 2015) mogen het gewest niet meer in.
- Benzinewagens: Voor benzine ligt de grens nu bij Euronorm 2.
- De overgangsperiode: Tot april 2026 stuurt de overheid enkel waarschuwingsbrieven. Pas daarna worden de beruchte boetes van 350 euro effectief geïnd (maximaal één per kwartaal).
De "stille vervuiler": Nieuwe regels voor houtkachels
Terwijl auto's steeds schoner worden, is houtverwarming nu verantwoordelijk voor een aanzienlijk deel van het fijnstof in de stad. Sinds 2025 en 2026 gelden er strikte regels voor wie gezelligheid zoekt bij het haardvuur:
- Verbod op tweedehands kachels: Het is verboden om verouderde, vervuilende tweedehands houtkachels te installeren. Elk nieuw toestel moet voldoen aan de strenge Europese Ecodesign-normen.
- Zichtbare rook is strafbaar: Het uitstoten van dikke, geurige rook is niet langer toegestaan. Enkel witte waterdamp mag nog uit de schoorsteen komen.
- Alarmdagen: Tijdens officiële fijnstofpieken (wanneer de luchtkwaliteitsindex "slecht" aangeeft) geldt een totaalverbod op houtstook, tenzij dit de enige verwarmingsbron in huis is.
Waarom deze haast?
De Europese Unie heeft de lat voor 2030 een stuk hoger gelegd. De jaarlijkse limiet voor het gevaarlijkste fijnstof ($PM_{2,5}$) wordt verlaagd van 25 $µg/m^3$ naar slechts 10 $µg/m^3$. Brussel moet nu ingrijpen om te voorkomen dat de stad over vier jaar de nieuwe Europese "roadmaps" en bijbehorende boetes opgelegd krijgt.
Het doel is niet alleen ecologisch, maar vooral medisch. Fijnstofdeeltjes zijn zo klein dat ze direct in de bloedbaan terechtkomen. Door de strengere regels hoopt de stad het aantal vroegtijdige overlijdens door luchtvervuiling met meer dan 50% terug te dringen tegen 2030.
Tips voor Brusselaars in 2026:
- Check uw auto: Surf naar lez.brussels om te zien of uw voertuig nog welkom is.
- Premies: Maak gebruik van de 'Brussel'Air-premie' als u uw vervuilende auto wegdoet; u krijgt dan budget voor deelfietsen, openbaar vervoer of taxi's.
- Schoon stoken: Heeft u een haard? Gebruik alleen onbehandeld, droog hout en laat uw schoorsteen jaarlijks reinigen om boetes te voorkomen.