Wie heeft hier voorrang? Deze verkeerssituatie zorgt vaak voor twijfel

Je rijdt met de auto naar een kruispunt en ziet aan je rechterkant een andere bestuurder naderen. Er staan geen verkeerslichten en op het eerste gezicht lijkt er ook geen voorrangsbord te staan. Wie mag als eerste doorrijden?

In België geldt in zo’n situatie in principe de voorrang van rechts. Dat betekent dat je voorrang moet verlenen aan de bestuurder die van rechts komt. Dat is vandaag nog altijd de basisregel van de Belgische wegcode.

Toch is de situatie minder eenvoudig dan ze lijkt. Er bestaan namelijk verschillende uitzonderingen waardoor de bestuurder van rechts niet automatisch voorrang heeft.

Wanneer twee bestuurders een kruispunt naderen en er geen verkeerslichten of voorrangstekens zijn die de situatie anders regelen, geldt de voorrang van rechts. Je moet dus niet alleen kijken naar de weg waarop je zelf rijdt, maar ook controleren of er verkeer van rechts aankomt.

Een veelgemaakte fout is ervan uitgaan dat een bredere of drukkere weg automatisch voorrang heeft. Dat is niet zo. De breedte van een straat bepaalt op zichzelf niet wie voorrang heeft.

Ook het feit dat jij rechtdoor rijdt en de andere bestuurder bijvoorbeeld links of rechts afslaat, verandert de basisregel niet automatisch. De concrete verkeerssituatie en de aanwezige signalisatie zijn bepalend.

De voorrang van rechts geldt alleen wanneer er geen andere regeling van toepassing is. Verkeersborden kunnen de algemene regel namelijk aanpassen. Denk bijvoorbeeld aan een voorrangsweg, aangeduid met verkeersbord B9, of aan een bord dat aangeeft dat je voorrang moet verlenen.

Ook een stopbord of het bekende omgekeerde driehoekige bord heeft voorrang op de gewone voorrang-van-rechtsregel. Wie vanuit een weg komt met een B1- of B5-bord, moet voorrang verlenen aan het verkeer op de weg die hij oprijdt.

Daarom is het belangrijk om niet alleen naar het kruispunt zelf te kijken. Een voorrangssituatie kan al eerder met verkeersborden zijn aangekondigd.

Er bestaat nog een opvallende uitzondering. Komt een bestuurder vanuit een aardeweg of een pad op een openbare weg met een rijbaan, dan moet die bestuurder voorrang verlenen aan het verkeer op die openbare weg.

Je kunt dus niet zomaar zeggen: “Hij komt van rechts, dus hij heeft voorrang.” Eerst moet worden bekeken waar de andere bestuurder vandaan komt en welke verkeersregeling daar geldt.

Ook bij het veranderen van richting gelden bijkomende regels. Een bestuurder die van richting verandert, moet voorrang verlenen aan bestuurders en voetgangers die de andere delen van dezelfde openbare weg volgen. Bij het afslaan moet bovendien voorrang worden verleend aan voetgangers die de rijbaan oversteken die je gaat oprijden.

Dat betekent bijvoorbeeld dat je niet zomaar kunt afslaan omdat je volgens een andere regel voorrang zou hebben. De beweging die je maakt, kan bijkomende verplichtingen met zich meebrengen.

Misschien wel het belangrijkste detail wordt vaak vergeten: voorrang hebben betekent niet dat je zonder kijken een kruispunt mag oprijden.

De wegcode bepaalt dat iedere bestuurder die een kruispunt oprijdt dubbel voorzichtig moet zijn om ongevallen te voorkomen. Wie voorrang moet verlenen, mag bovendien pas verder rijden wanneer dat zonder gevaar kan, rekening houdend met onder meer de plaats, snelheid en afstand van andere weggebruikers.

Je moet dus altijd rekening blijven houden met de situatie op de weg.

Kom je op een kruispunt zonder verkeerslichten of voorrangsborden? Kijk eerst naar rechts. Komt daar een bestuurder aan, dan moet je in principe voorrang verlenen.

Maar controleer altijd of er een verkeersbord staat, of de andere bestuurder uit een aardeweg of pad komt en of er sprake is van een bijzondere manoeuvre of een andere verkeerssituatie.

En nog één belangrijke nuance: de verkeersregels veranderen in de toekomst. De federale Code van de openbare weg en het Vlaamse verkeersreglement zullen volgens de huidige planning vanaf 1 juni 2027 van toepassing zijn. Tot die datum geldt de huidige regeling.

Kortom: “voorrang van rechts” is een belangrijke basisregel, maar niet elke bestuurder die van rechts komt, heeft automatisch voorrang.