We lezen houdbaarheidsdata al jaren verkeerd

Veel voedingsmiddelen verdwijnen in de vuilnisbak omdat de datum op de verpakking is verstreken. Toch gebeurt dat vaak onnodig. Veel consumenten halen de verschillende houdbaarheidsdata door elkaar, waardoor perfect eetbaar voedsel wordt weggegooid. Het verschil tussen een THT- en een TGT-datum is nochtans groot en kan helpen om voedselverspilling én gezondheidsrisico's te voorkomen.

De aanduiding 'Ten minste houdbaar tot' (THT) geeft aan tot wanneer een product zijn optimale kwaliteit behoudt. Denk aan smaak, geur, kleur en textuur. Na die datum kan een product langzaam wat aan kwaliteit verliezen, maar dat betekent niet automatisch dat het onveilig is om te eten.

Producten zoals pasta, rijst, koekjes, koffie, chocolade, conserven en ontbijtgranen kunnen vaak nog weken, maanden of zelfs langer goed blijven, zolang de verpakking ongeopend is en het product correct werd bewaard.

Controleer na de THT-datum altijd eerst met je zintuigen: kijk of het product er normaal uitziet, ruik of er geen afwijkende geur is en proef eventueel een kleine hoeveelheid als alles er goed uitziet.

Bij 'Te gebruiken tot' (TGT) ligt dat anders. Deze datum wordt gebruikt voor zeer bederfelijke producten zoals vers vlees, vis, kip, gehakt en sommige kant-en-klare maaltijden.

Na het verstrijken van de TGT-datum kunnen schadelijke bacteriën zich ontwikkelen, ook als het product er nog normaal uitziet of ruikt. Daarom adviseert het Belgische Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) om producten met een verstreken TGT-datum niet meer te consumeren.

Ook vóór de houdbaarheidsdatum kan voedsel bederven wanneer het verkeerd wordt bewaard. Een yoghurt die uren in een warme auto heeft gelegen of vlees dat niet voldoende gekoeld werd, kan onveilig zijn, zelfs als de datum nog niet verstreken is.

De bewaarinstructies op de verpakking zijn daarom minstens even belangrijk als de datum zelf.

Veel producten blijven langer goed wanneer de koelkast correct is ingesteld. Het FAVV adviseert een koelkasttemperatuur van maximaal 4 °C. Bij hogere temperaturen kunnen bacteriën zich sneller vermenigvuldigen.

Zorg er ook voor dat rauw vlees en vis onderaan de koelkast worden bewaard, zodat eventueel uitlekkend vocht andere producten niet kan besmetten.

Volgens cijfers van de Vlaamse overheid en voedselorganisaties wordt jaarlijks nog altijd veel eetbaar voedsel weggegooid. Een belangrijk deel daarvan verdwijnt in de vuilnisbak omdat consumenten een THT-datum verwarren met een TGT-datum.

Door voedingsmiddelen correct te bewaren en de houdbaarheidsdatum juist te interpreteren, kan die verspilling aanzienlijk worden verminderd.

Veel producten kunnen vóór het verstrijken van de houdbaarheidsdatum veilig worden ingevroren. Dat geldt onder meer voor brood, vlees, vis, groenten en sommige bereide maaltijden.

Voor producten met een TGT-datum is het belangrijk om ze vóór die datum in te vriezen. Na het ontdooien moeten ze vervolgens zoals een vers product worden behandeld en binnen korte tijd worden geconsumeerd.

Bij producten met een THT-datum zijn je zintuigen een nuttig hulpmiddel. Een opgeblikt product met een bolstaand deksel, een vreemde geur of zichtbare schimmel hoort uiteraard alsnog in de vuilnisbak.

Bij een TGT-datum geldt die regel niet. Schadelijke bacteriën zoals Listeria monocytogenes of Salmonella zijn namelijk niet altijd zichtbaar of te ruiken. Daarom blijft de datum daar leidend.

De grootste fout die veel mensen maken, is denken dat elke houdbaarheidsdatum hetzelfde betekent. Een THT-datum gaat over kwaliteit, terwijl een TGT-datum over voedselveiligheid gaat. Door dat verschil te kennen, voedsel correct te bewaren en producten verstandig te beoordelen, kun je jaarlijks heel wat voedselverspilling voorkomen zonder onnodige risico's te nemen voor je gezondheid.