Al meer natuurbranden dan vorig jaar: experts luiden alarm

België heeft nog enkele weken zomer voor de boeg, maar nu al is een opvallende grens overschreden. Sinds begin dit jaar werden verspreid over het land al 117 natuurbranden geregistreerd. Daarmee ligt het totaal hoger dan over heel 2025 en ruim boven het langjarige gemiddelde. Wetenschappers zien daarin een duidelijke waarschuwing: ook ons land ontsnapt niet langer aan de gevolgen van een warmer en droger klimaat.

De meeste natuurbranden doen zich voor in Vlaanderen. Vooral Limburg springt eruit als provincie met het hoogste aantal incidenten. Ook Antwerpen en West-Vlaanderen behoren tot de regio's waar de brandweer regelmatig moet uitrukken. In Wallonië valt vooral Namen op door het grote aantal meldingen.

Natuurbranden beperken zich bovendien niet tot bossen. Ook heidegebieden, duinen, moerassen en andere natuurzones lopen tijdens droge periodes steeds vaker risico. Door een combinatie van weinig neerslag, hogere temperaturen en uitdrogende vegetatie kan vuur zich razendsnel verspreiden.

Opvallend is dat de overgrote meerderheid van de natuurbranden niet spontaan ontstaat. Volgens onderzoekers is meer dan 95 procent van de branden rechtstreeks of onrechtstreeks te wijten aan menselijk handelen. Een weggegooide sigaret, een barbecue in een natuurgebied, een kampvuur of zelfs vonken van machines kunnen al voldoende zijn om droge begroeiing in brand te zetten.

Dat betekent ook dat een groot deel van de natuurbranden vermeden kan worden. Bewust omgaan met vuur en waakzaam zijn tijdens droge periodes blijft volgens experts de belangrijkste vorm van preventie.

Onderzoekers van de UGent wijzen erop bij Het Nieuwsblad dat de omstandigheden voor natuurbranden steeds gunstiger worden. Door de klimaatverandering neemt het aantal warme en droge dagen toe, waardoor ook het aantal momenten met een verhoogd brandgevaar stijgt.

Hoewel België voorlopig gespaard blijft van de enorme bosbranden die de voorbije jaren delen van Zuid-Europa troffen, wordt de kans op grotere natuurbranden ook hier steeds reëler. Daarom pleiten wetenschappers voor een betere samenwerking tussen overheden, hulpdiensten en onderzoekers.

Volgens experts mag de focus niet uitsluitend liggen op het bestrijden van branden wanneer ze uitbreken. Even belangrijk is het verzamelen van gegevens, het verbeteren van risicovoorspellingen en het nemen van preventieve maatregelen in kwetsbare natuurgebieden.

Met de zomer nog niet voorbij, bestaat de kans dat het aantal natuurbranden de komende weken verder oploopt. Dat maakt volgens onderzoekers duidelijk dat natuurbranden niet langer een uitzonderlijk verschijnsel zijn in België, maar een uitdaging waarmee het land zich steeds vaker zal moeten leren omgaan.