Deze zomer dreigt ondanks de natte lente een watertekort

De felle onweersbuien van eind mei hebben de Vlaamse waterlopen weliswaar een tijdelijke boost gegeven, maar de échte droogteproblematiek is daarmee allerminst van de baan. Vlaanderen start de zomermaand juni met overwegend lage tot zeer lage grondwaterstanden voor de tijd van het jaar. De actuele droogtetoestand behoudt dan ook status code geel, wat betekent dat preventieve maatregelen noodzakelijk blijven.

Wie naar de totale neerslagcijfers van de maand mei kijkt, zou nochtans denken dat er geen vuiltje aan de lucht is. Het KMI registreerde in Ukkel maar liefst 132% van de normale hoeveelheid neerslag. Ook het meetnetwerk van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) klokte gemiddeld af op 128% van het klimatologische normaal.

De timing van die regenval is echter de spelbreker. Het overgrote deel van de neerslag viel in de eerste helft van mei. Het warme, droge weer dat daarop volgde in de tweede helft van de maand, heeft het prille grondwaterherstel in recordtempo weer volledig tenietgedaan.

Bovendien zijn de verschillen binnen Vlaanderen immens. De neerslagtotalen schoten lokaal alle kanten op:

Deze scheidingslijn is pijnlijk zichtbaar in de actuele grondwaterpeilen. Terwijl het zuidoosten van Vlaanderen nog hoge tot zeer hoge grondwaterstanden noteert, kampt het noorden en het westen met acute tekorten. In heel Vlaanderen staat momenteel maar liefst 60% van de meetlocaties op een laag tot zeer laag peil. Slechts 30% is normaal, en een schamele 10% scoort hoog.

Het felle onweersweekend eind mei zorgde lokaal voor flink wat spektakel en snel stijgende waterpeilen. Op de onbevaarbare waterlopen mat 64% van de stations een normaal gemiddelde voor de tijd van het jaar. Inmiddels zijn die piekdebieten overal weer genormaliseerd en de VMM verwacht — ondanks de wisselvallige weersvoorspellingen — voorlopig geen kritieke overstromingen.

Omdat de diepere grondwaterlagen de buffer zijn voor de komende zomermaanden, luidt de officiële instructie bij code geel om uiterst voorzichtig om te springen met de beschikbare voorraden. Waterbeheerders, landbouwers en terreinbeheerders krijgen de dringende oproep om zoveel mogelijk water lokaal vast te houden. Elke druppel die nu naar zee stroomt, is deze zomer onherroepelijk verloren.