Wie de afgelopen tijd de
supermarkt buitenstapte met een lichte portemonnee en een halflege tas, verbeeldt zich niets. Hoewel de officiële cijfers overal in de Lage Landen schommelen, blijft de realiteit aan de kassa pijnlijk herkenbaar. De inflatie trekt weer aan, aangedreven door hernieuwde onrust op de energiemarkt, terwijl consumenten in zowel Nederland als Vlaanderen vechten tegen een minstens zo hardnekkige vijand: krimpflatie.
Energie jaagt de cijfers op
In mei schoot de Nederlandse inflatie volgens een snelle raming van het CBS omhoog naar 3,5%, een flinke sprong ten opzichte van de 2,8% in april. Daarmee schiet het cijfer opnieuw voorbij de doelstelling van de Europese Centrale Bank. In België — en dus ook in Vlaanderen — zijn de statistieken van Statbel nog onbarmhartiger: daar tikte de inflatie in mei zelfs de 4,08% aan.
De grote boosdoener laat zich in beide landen raden. Door geopolitieke spanningen in de Perzische Golf staan de brandstof- en energieprijzen opnieuw onder hoogspanning. In Nederland steeg de energierekening in een jaar tijd met zo’n 10%, een trend die ook de Vlaamse huishoudens hard in de portemonnee raakt.
De paradox van de supermarkt
Opvallend genoeg stijgen de pure voedselprijzen volgens de statistieken minder hard dan voorheen. Consumentenorganisatie Testaankoop berekende dat de supermarktinflatie in Vlaanderen zelfs is afgekoeld naar iets meer dan 1%.
Toch voelt de wekelijkse boodschappenronde niet goedkoper. Dat is een kwestie van psychologie én stiekeme praktijken. De prijzen dalen namelijk niet; ze stabiliseren zich simpelweg op een historisch hoog niveau. Sinds 2021 is een gemiddelde Belgische winkelkar maar liefst 26% duurder geworden.
Daarnaast maskeren fabrikanten prijsstijgingen via krimpflatie: minder inhoud voor dezelfde of een hogere prijs. Waar in Nederland consumentenprogramma’s als Radar en EenVandaag de vinger op de zere plek leggen, groeit in België ook de politieke druk. Testaankoop eist, in navolging van Frankrijk, een wettelijke verplichting voor supermarkten om krimpflatie met duidelijke labels op het schap te signaleren.
Consument trekt conclusies
De consument pikt de 'stille belasting' van krimpflatie en sluipende verhogingen niet langer zomaar. Zowel de Nederlandse als de Vlaamse shopper laat de dure A-merken steeds vaker links liggen. De huismerken en 'witte producten' zijn al lang niet meer het laatste redmiddel, maar de strategische standaard geworden om de bon onderaan de streep betaalbaar te houden.