Kan Ozempic darmkanker helpen voorkomen? Grote studies leveren verrassende resultaten op

06 aug , 14:00 • Binnenland

Met een cijfer van één op de twintig Belgen die gedurende hun leven met darmkanker geconfronteerd worden, blijft de zoektocht naar doeltreffende preventieprioriteit nummer één. Steeds vaker klopt de Vlaamse bevolking met een opvallende vraag aan bij vzw Stop Darmkanker: kan GLP-1-medicatie zoals Ozempic, Wegovy en Mounjaro het risico op de ziekte verkleinen?

Hoewel de vraag opmerkelijk klinkt, is de wetenschappelijke achtergrond dat niet. Grootschalige studies – waaronder een onderzoek bij meer dan een miljoen diabetespatiënten – tonen aan dat gebruikers van GLP-1-receptorgeneesmiddelen aanzienlijk minder vaak darmkanker ontwikkelen dan patiënten die andere diabetestherapieën krijgen.

Gunstige effecten en werkingsmechanismen

Volgens gezondheidseconoom Dominique Vandijck (vzw Stop Darmkanker) en prof. dr. Luc Van Gaal (UZA) kan het risico op darmkanker én de kans op uitzaaiingen met 40 tot 50 procent afnemen, vertellen ze aan HLN. Dit opvallende effect wordt toegeschreven aan drie hoofdmechanismen:

Controle op insuline: Overgewicht leidt vaak tot een verhoogde insulineproductie en insulineresistentie, wat de aanmaak van tumoren stimuleert. Vetverlies door GLP-1-medicatie helpt deze spiegels te normaliseren.
Reductie van chronische ontstekingen: Overtollig lichaamsvet veroorzaakt laaggradige ontstekingen door het hele lichaam die celmutaties in de hand werken. De medicatie remt deze ontstekingsreacties direct af.
Rechtstreekse tumorremming: Uit dierproeven blijkt dat GLP-1-receptoren op tumorcellen kunnen binden, waardoor de celdeling vertraagt of kankercellen zelfs afsterven.

Geen 'vaccin' tegen darmkanker

Ondanks de hoopgevende cijfers waarschuwen experts voor al te vroeg eureka-geroep. Het preventief voorschrijven van de populaire afslank- en diabetespillen als kankerbescherming is momenteel niet aan de orde.

Prof. dr. Luc Van Gaal benadrukt dat er eerst meer diepgaand prospectief onderzoek nodig is om te bepalen welke specifieke varianten van de medicatie effectief zijn tegen verschillende types darmkanker (zoals einddarmkanker). Daarnaast wijst Dominique Vandijck op de economische en praktische onhaalbaarheid: het op grote schaal vergoeden van deze dure medicatie voor preventief gebruik is onbetaalbaar voor de gezondheidszorg.

De medische wereld ziet de middelen dan ook niet als een wondermiddel of 'vaccin', maar als een cruciale sleutel in het beter begrijpen van de link tussen zwaarlijvigheid, stofwisseling en kankervorming. Gezonde levensstijl en regelmatige screening blijven voorlopig de hoekstenen van darmkankerpreventie.