Nieuwe cijfers tonen aan: Waarom jonge werknemers veel vaker uitvallen dan hun ouders

08 jun , 10:00 • Binnenland

Het mentale welzijn op de Belgische werkvloer vertoont een zorgwekkende neerwaartse spiraal. Maar liefst 31 procent van de werkende Belgen heeft het voorbije jaar verzuimd vanwege mentale of psychologische klachten. Twee jaar geleden lag dat aandeel nog op 26 procent. Dat blijkt uit het nieuwste Mind Health Report van verzekeraar AXA, een grootschalig onderzoek uitgevoerd door Ipsos. Voor het eerst sinds de start van de metingen in 2021 geeft de helft van de Belgen aan mentaal in een negatieve spiraal te zitten.

Jongeren de pineut door stapeling van stress

De cijfers leggen een diepe generatiekloof bloot. Vooral jonge werknemers (18 tot 34 jaar) kraken onder de druk: maar liefst 44 procent van hen meldde zich het afgelopen jaar psychisch ziek, tegenover slechts 13 procent van de 55-plussers.

Volgens Lode Godderis, professor arbeidsgeneeskunde aan de KU Leuven, is de oorzaak complex. Gemiddeld worstelt men met vijf stressoren tegelijk. De grootste boosdoeners zijn toekomst- en financiële onzekerheid (zoals de krappe woningmarkt en stijgende levensduur), eenzaamheid, en een overdaad aan negatieve berichtgeving.

Waarom is het nu stressvoller dan vroeger?

Hoewel hard werken en prestatiedruk van alle tijden zijn, is de aard van die druk de afgelopen decennia fundamenteel veranderd. Experts wijzen op drie grote kantelpunten die de huidige generatie kwetsbaarder maken voor een burn-out:

De grenzenloze werkplek (Hyperconnectiviteit): Vroeger stopte het werk fysiek zodra men de fabriek of het kantoor verliet. Vandaag de dag dragen we onze mailbox en werk-apps constant mee in onze broekzak. Het brein krijgt hierdoor amper nog de kans om écht te deconnecteren, wat biologisch essentieel is om chronische stress te voorkomen.
Van fysieke moeheid naar mentale overprikkeling: De verschuiving van fysieke arbeid naar een kennis- en diensteneconomie eist zijn tol. Waar het lichaam vroeger 's avonds kon rusten, raakt nu het centrale zenuwstelsel overprikkeld door constante informatiestromen, schermen en multitasken. Bovendien zijn strategische en administratieve taken nooit écht 'af', wat het gevoel van voldoening bemoeilijkt.
De 'maakbaarheidsillusie' en sociale media: De huidige cultuur dicteert dat succes een keuze is en dat je je eigen geluk kunt 'managen'. Faal je, dan is dat je eigen schuld. Sociale media versterken dit door 24/7 een gefilterde stroom van andermans successen te tonen. Dit triggert een constante, onrealistische vergelijkingsdrang (FOMO) die vroeger beperkt bleef tot de eigen kerktoren.

De paradox van AI en de drempels naar zorg

Opvallend is dat de jongere generatie massaal naar technologie grijpt voor steun: 74 procent van de Belgen onder de 35 jaar gebruikte al AI-taalbots voor hun mentaal welzijn. Dat is niet zonder risico. Eén op de vijf kreeg schadelijk advies. Godderis waarschuwt dat AI-modellen louter empathisch parafraseren om de gebruiker te behagen: "Het geeft erkenning, maar het is géén therapeutisch advies. Een echte therapeut durft je tenminste tegenspreken."

Ondanks de hoge nood zoekt bijna de helft (48%) geen professionele hulp, hoofdzakelijk door de hoge kostprijs (36%).

Rol van de werkgever en overheid

De federale regering-De Wever wil het stijgende langdurige ziekteverzuim aanpakken met strengere en snellere controles. Professor Godderis betwijfelt die effectiviteit. Mentale klachten laten zich niet vangen in een hersenscan, en controle werkt vaak defensiviteit in de hand.

Bovendien ligt er een grote taak voor de bedrijven zelf: 40 procent van de werkgevers biedt momenteel geen enkel welzijnsinitiatief aan, terwijl 80 procent van de werknemers aangeeft hier juist wél gebruik van te willen maken. Preventie, het bewaken van de deconnectie en een ondersteunende werkomgeving zijn volgens experts dan ook de échte sleutels tot herstel.