NMBS deelt zware boetes uit als je deze regel overtreedt

Wie vorig jaar zonder geldig ticket op de trein stapte, liep een groter risico dan ooit om tegen de lamp te lopen. De spoorwegmaatschappij NMBS heeft in 2025 voor maar liefst 32,6 miljoen euro aan administratieve boetes uitgeschreven. Dat is een opvallende stijging van bijna 5 miljoen euro in vergelijking met het jaar daarvoor. Uit nieuwe cijfers die minister van Mobiliteit Jean-Luc Crucke (Les Engagés) presenteerde, blijkt dat de "treinfraude" een hardnekkig probleem blijft dat de maatschappij handenvol geld kost.

De cijfers tonen een opmerkelijke regionale verdeling. Van de ruim 84.000 uitgeschreven boetes voor zwartrijden vorig jaar, werd meer dan de helft (44.806) genoteerd in Wallonië. Vlaanderen volgt met ruim 28.000 boetes, terwijl in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zo'n 11.200 reizigers een administratieve sanctie in de bus kregen.

Zwartrijden is de absolute hoofdoorzaak van de boeteregen. In 2025 was deze categorie alleen al goed voor 32,1 miljoen euro. De NMBS zet weliswaar in op gebruiksvriendelijke apps en digitale tickets, maar een aanzienlijke groep reizigers blijft gokken op een ritje zonder betalen, wat de druk op de eerlijke reiziger en de belastingbetaler verhoogt.

Naast het financiële verlies door onbetaalde ritten, baren de cijfers over geweld en wangedrag de spoorwegen grote zorgen. Het aantal boetes in de zwaarste categorie (categorie 4), die onder meer gewelddadig gedrag en ernstige verstoringen van het treinverkeer omvat, is gestegen naar 519 incidenten. Hoewel dit numeriek een klein deel van de totale boetes is, vertegenwoordigt het een gevaarlijke trend waarbij treinbegeleiders en stationspersoneel steeds vaker te maken krijgen met agressie.

De roep om betere bescherming en meer bevoegdheden voor het personeel klinkt dan ook steeds luider. Treinbegeleiders worden in de praktijk te vaak geconfronteerd met verbale en fysieke agressie wanneer zij reizigers aanspreken op hun vervoersbewijs.

De NMBS hanteert een strikt trapsgewijs systeem voor administratieve boetes. Wie voor de eerste keer wordt betrapt op zwartrijden, betaalt doorgaans een administratieve boete van 100 euro. Voor hardleerders die binnen hetzelfde jaar opnieuw in de fout gaan, loopt het bedrag echter snel op naar 250 euro of meer. In extreme gevallen van geweld of herhaaldelijk wangedrag kunnen de boetes oplopen tot 500 euro, nog los van eventuele strafrechtelijke vervolging.

De spoorwegmaatschappij benadrukt dat het innen van deze boetes essentieel is om te kunnen blijven investeren in een modern en veilig treinaanbod. Toch blijft het een uitdaging: een groot deel van de uitgeschreven boetes wordt in de praktijk nooit betaald, wat de NMBS dwingt tot dure incassoprocedures via deurwaarders.