Het herroepen van een online aankoop moet vanaf nu net zo makkelijk zijn als het plaatsen van een bestelling. Een nieuwe Europese richtlijn verplicht webshops en online dienstverleners om een duidelijke, direct toegankelijke herroepingsknop aan te bieden. Consumenten moeten hiermee in één klik hun aankoop ongedaan kunnen maken.
Wie de afgelopen jaren iets online wilde retourneren of annuleren, stuitte vaak op een digitaal doolhof. Het invullen van ingewikkelde modelformulieren, verplicht inloggen of het eerst moeten contacteren van een chatrobot of klantenservice maakte gebruikmaken van het herroepingsrecht onnodig complex. De Europese Unie trekt daar nu definitief een streep door via Richtlijn (EU) 2023/2673.
Zo werkt de nieuwe herroepingsknop
De Autoriteit Consument & Markt (ACM) en andere Europese toezichthouders benadrukken dat het proces volledig laagdrempelig moet zijn. De belangrijkste spelregels voor webshops zijn:
- Geen accountverplichting: Consumenten moeten de knop direct op de website of in de app kunnen gebruiken. Het is expliciet verboden om klanten te verplichten eerst in te loggen of een klantaccount aan te maken om te kunnen annuleren (bijvoorbeeld handig voor wie als 'gast' heeft afgerekend).
- Directe bevestiging: Zodra de klant op de knop drukt, moet de webshop volautomatisch en direct een elektronische ontvangstbevestiging sturen (meestal via e-mail). Pas daarna start de termijn waarin het product daadwerkelijk moet worden teruggestuurd.
- Geen vervanging, wel een extra recht: De fysieke papieren formulieren of retourlabels verdwijnen niet; de digitale knop is een verplichte, extra optie om het de consument makkelijker te maken.
Ook voor abonnementen en digitale diensten
De wetgeving beperkt zich niet tot kleding, elektronica of andere fysieke pakketjes. Ook aanbieders van online diensten — zoals streamingdiensten, software-abonnementen of online lidmaatschappen — moeten een digitale 'stopknop' integreren. Consumenten behouden hiermee het recht om binnen de wettelijke bedenktijd van 14 dagen kosteloos en zonder opgaaf van reden van de overeenkomst af te zien.
Wat betekent dit voor de markt?
Hoewel de maatregel voor consumenten een flinke drempel wegneemt, reageert de e-commercesector wisselend. Sommige experts verwachten dat de knop juist kan helpen om onnodige verzendkosten te besparen: consumenten die een impulsaankoop doen, kunnen de bestelling nu sneller annuleren voordat het pakket het distributiecentrum verlaat.
Webwinkels die de knop niet op tijd of onduidelijk implementeren, riskeren sancties van toezichthouders. Bovendien kan het niet correct informeren van de consument over het herroepingsrecht ertoe leiden dat de wettelijke bedenktijd automatisch met maximaal een jaar wordt verlengd.