Steeds meer controles bij De Lijn: dit riskeer je zonder ticket

Wie de laatste tijd de bus of tram heeft genomen, heeft het ongetwijfeld gemerkt: de controleurs van De Lijn zijn prominenter aanwezig dan ooit in het straatbeeld. Grote, gecoördineerde controleacties waarbij hele tramlijnen of busstations in samenwerking met de politie worden uitgekamd, zijn de nieuwe realiteit. Uit recente cijfers blijkt dat het probleem van zwartrijden hardnekkig blijft — bij specifieke acties valt soms tot een derde van de reizigers door de mand. Om zwartrijders definitief af te schrikken, heeft de Vlaamse vervoersmaatschappij de boetetarieven ingrijpend verhoogd.

Wie betrapt wordt zonder geldig vervoerbewijs, kijkt aan tegen een fikse financiële kater. Sinds de recente tariefverhogingen betaal je als volwassen overtreder bij een allereerste inbreuk (de zogeheten Type 1-boete) meteen 127 euro. Dat is een stijging van twintig euro ten opzichte van het oude tarief, dat ruim tien jaar ongewijzigd bleef.

Voor wie de regels vaker aan zijn laars lapt, hanteert De Lijn een progressief boetesysteem. Word je binnen een periode van twaalf maanden voor een tweede keer gesnapteerd zonder ticket? Dan escaleert de administratieve boete naar 349 euro. Vanaf een derde overtreding binnen hetzelfde jaar tikt de teller door naar 474 euro. Wie fraudeert met een vervalst ticket of reist op de naam van iemand anders (Type 2), riskeert direct een startboete van 296 euro, die bij herhaling oploopt tot wel 500 euro.

Een veelgemaakte fout is de veronderstelling dat je met een betaald abonnement gevrijwaard bent van boetes. Niets is minder waar. Het scannen van je MOBIB-kaart is verplicht bij elke op- of overstap. Doe je dit niet, dan overtreed je de regels (Type 3). Een eerste vergeetachtigheid levert doorgaans een waarschuwing of proces-verbaal zonder directe boete op, maar vanaf de tweede keer binnen het jaar kost het niet-scannen je 24 euro, een bedrag dat stijgt naar 60 euro bij een derde inbreuk.

Ook een lege smartphonebatterij bij het tonen van een digitaal ticket of contactloze betaling is wettelijk geen geldig excuus; je moet je vervoerbewijs te allen tijde kunnen voorleggen. Met de massale controles wil De Lijn een duidelijk signaal afgeven: betalen voor je rit is de enige optie.