Werkgevers boos over nieuwe controles op discriminatie

13 jun , 11:00 • Binnenland

Er komen praktijktesten naar discriminatie op de volledige Vlaamse arbeidsmarkt. Dat heeft de Vlaamse regering beslist. Waar minister van Werk Zuhal Demir (N-VA) eerder enkel afspraken maakte met de sectoren die vrijwillig instemden, trekt minister van Gelijke Kansen Caroline Gennez (Vooruit) de maatregel nu over de hele lijn door. Dat meldt VRT NWS.

Uit opeenvolgende academische studies blijkt dat leeftijd en migratieachtergrond nog steeds een hardnekkige rol spelen bij sollicitatieprocedures. Oudere kandidaten en personen met een buitenlandse herkomst worden, ondanks identieke kwalificaties en cv's, significant minder vaak uitgenodigd voor een gesprek.

Om de precieze omvang van dit probleem in kaart te brengen, start de Vlaamse overheid vanaf eind dit jaar met grootschalige praktijktesten. Dit gebeurt via zogeheten 'correspondetietesten': fictieve, maar realistische sollicitaties op echte openstaande vacatures om te controleren of bedrijven kandidaten objectief beoordelen.

De politieke bocht: van 32 naar alle 39 sectoren

De beslissing betekent een opvallende koerswijziging binnen de Vlaamse regering. Eerder dit jaar raakte bekend dat minister van Werk Zuhal Demir (N-VA) een akkoord had bereikt met 32 van de 39 Vlaamse sectoren via de zogenaamde sectorconvenants (de tweejaarlijkse afsprakenpakketten tussen de overheid en de sociale partners).

Zeven sectoren weigerden echter mee te werken aan de testen of vielen buiten de boot. Het ging hierbij om:

De bediendensector (PC 200)
De voedingsindustrie en -handel
Transport en logistiek
Lokale besturen
De verhuissector
De uitvaartsector
De metaal- en technologiesector

Minister Caroline Gennez (Vooruit) vult dat gat nu op door de testen via een algemeen academisch onderzoek verplicht op te leggen aan de weigerachtige sectoren. "Het zou vreemd zijn dat we het in sommige sectoren controleren en in andere niet. In elke sector moeten mensen aan de slag kunnen op basis van hun capaciteiten", aldus Gennez aan VRT NWS.

Wat zijn de concrete gevolgen?

Hoewel de maatregel veel stof doet opwaaien, is de directe impact voor individuele bedrijven genuanceerd. De Vlaamse overheid hanteert immers het principe "sensibiliseren, niet culpabiliseren".

Geen boetes of sancties: De praktijktesten zijn in deze fase puur descriptief en wetenschappelijk. Bedrijven die 'betrapt' worden op discriminatie krijgen geen juridische sancties of geldboetes.
Geen schandpaal: De resultaten van specifieke, individuele ondernemingen worden niet publiek gemaakt.
Rapportering op sectorniveau: De data worden verzameld en geanalyseerd per sector. De eerste eindrapporten en resultaten worden in het voorjaar van 2028 verwacht.
Gerichte ondersteuning: Als uit de resultaten blijkt dat de discriminatiegraad in een bepaalde sector hoog ligt, zal de overheid samen met die sector "gerichte acties" en remediërende maatregelen opzetten om het rekruteringsbeleid inclusiever te maken.

Werkgevers misnoegd: "Heksenjacht"

De reacties vanuit de bedrijfswereld zijn scherp. Werkgeversorganisatie Voka reageert misnoegd en spreekt van een "heksenjacht tegen werkgevers" waar niemand beter van wordt. Volgens de organisatie is er in tijden van extreme krapte op de arbeidsmarkt sowieso geen enkele economische logica voor discriminatie en werkt zelfregulering beter.

Daarnaast hangt er nog een juridisch staartje aan de beslissing. Voka – en ook stemmen binnen de Vlaamse meerderheid zelf – betwijfelt of de piste die minister Gennez bewandelt wel juridisch waterdicht is. Omdat het arbeidsrecht en de handhaving daarop grotendeels federale materie zijn, is het nog maar de vraag of deze Vlaamse 'omweg' via een academisch onderzoek stand zal houden als er juridische stappen tegen worden ondernomen.