Wetenschappers zien een verontrustend verschil met vroegere hittegolven

De huidige hittegolf die West-Europa in zijn greep houdt, wordt door de menselijke impact op het klimaat fors versterkt. Terwijl in Ukkel een historisch hitterecord uit 1976 sneuvelt, tonen nieuwe wetenschappelijke data aan dat de temperaturen zonder klimaatverandering tot wel 4 graden Celsius lager hadden gelegen. "We naderen de grenzen van wat onze samenleving en ecosystemen aankunnen."

De hitte in ons land bereikt deze namiddag een absoluut kookpunt. Het KMI meldt dat de officiële thermometer in Ukkel omstreeks 16:00 uur maar liefst 34,7 graden Celsius aanwees. Het kwik kan de komende uren zelfs nog verder oplopen, waardoor het definitieve dagrecord pas later op de avond zal vaststaan.

Dat het om een historische hittedag gaat, was kort na de middag al duidelijk. Toen werd in Ukkel 33,2 graden gemeten, waarmee het oude record van 32,8 graden — dat al standhield sinds de legendarische zomer van 1976 — officieel uit de tabellen werd geveegd.

Dat het lokaal zo extreem warm wordt, is geen toeval maar het directe gevolg van de uitstoot van broeikasgassen. Onderzoekers van het Europese initiatief Climameter hebben de meteorologische omstandigheden geanalyseerd en komen tot een onthutsende conclusie. Het onderliggende weerpatroon (de manier waarop de luchtstromen over onze planeet bewegen) is op zichzelf niet ongewoon, maar de uitkomst is dat wel.

Wanneer de huidige hittegolf wordt vergeleken met exact dezelfde meteorologische omstandigheden uit de tweede helft van de 20e eeuw, blijkt dat het nu overal in West-Europa 2 tot 4 graden warmer is.

"Het weerpatroon achter deze hittegolf is niet ongewoon", legt hoofdonderzoeker Davide Faranda van Climameter uit. "Wat wel ongebruikelijk is, is hoe de klimaatverandering de temperaturen in delen van West-Europa heeft opgejaagd. We naderen hiermee de grenzen van wat samenlevingen en ecosystemen fysiek kunnen verdragen."

De experts benadrukken dat dit soort atmosferische circulaties zich in het verleden ook al regelmatig voordeed, maar dat ze door de opgewarmde atmosfeer nu tot aanzienlijk extremere temperaturen leiden. Bovendien waarschuwen de wetenschappers dat zware hittegolven in West-Europa in de praktijk al veel vaker en intenser voorkomen dan de eerdere computermodellen van het klimaat hadden voorspeld.