Let op als je op vakantie gaat naar Middellandse Zee: gevaarlijke kogelvis duikt op

Zes euro per kilo. Dat is het bedrag dat de Griekse overheid overheeft voor elke gevangen hazenkop-kogelvis (Lagocephalus sceleratus). Met dit beloningssysteem treedt het land in de voetsporen van Cyprus en Turkije, die eerder al soortgelijke premies invoerden om een ecologische en economische ramp te bezweren. Voor de lokale visserij is de vis namelijk een regelrechte plaag: het roofdier vernielt kostbare netten en schrokt commercieel interessante visbestanden in sneltempo op.

De kogelvis hoort van nature thuis in de Indische en Stille Oceaan, maar vond via het Suezkanaal zijn weg naar de Middellandse Zee. Sinds de eerste Griekse waarneming in 2005 plant het dier zich door een gebrek aan natuurlijke vijanden explosief voort. Inmiddels is de soort een vaste, ongewenste bewoner rond Kreta, de Saronische Golf, de Dodekanesos-eilanden en de kustlijn van Athene.

Hoewel marien biologen benadrukken dat paniek overdreven is — op 99,5 procent van de kustlijn is er immers geen vuiltje aan de lucht — zorgt het veranderende gedrag van de vis wel voor onrust. De kogelvis verliest zijn schuwheid voor de mens, opereert steeds vaker in groepen en vertoont agressief gedrag. Dit leidde de afgelopen maanden tot meerdere ziekenhuisopnames. Onder meer een bejaarde vrouw in Varkiza, nabij Athene, werd het slachtoffer van een aanval.

Het gevaar voor de zwemmer schuilt niet in het gif — het eten van de vis is overigens wel dodelijk door het zenuwgif tetrodotoxine — maar in de vlijmscherpe en krachtige kaken. De vis hapt onverwachts in benen, billen en soms zelfs de schaamstreek, wat diepe, bloedende vleeswonden kan veroorzaken.

Het Griekse Rode Kruis heeft daarom officiële EHBO-richtlijnen verspreid. Wie gebeten wordt, moet de wond direct grondig spoelen met schoon water en zeep. Een doktersbezoek is noodzakelijk om de wond eventueel te laten hechten en een tetanusvaccinatie te halen. Bij acute, hevige bloedingen adviseert de hulporganisatie om direct het noodnummer 112 te bellen.