Na een marathonvergadering van het kernkabinet is de kogel door de kerk: de langverwachte 'omgekeerde cliquet' om de brandstofprijzen te temmen, komt er niet. Terwijl de benzine- en dieselprijzen recordhoogtes opzoeken, kiest de regering voor een gerichte aanpak in plaats van een algemene korting voor iedereen. Vooral de N-VA van de premier hield de voet stijf, tot grote frustratie van coalitiepartners MR en Les Engagés.
Het voorstel lag al weken op tafel: een systeem waarbij de accijnzen automatisch dalen zodra de prijs aan de pomp een bepaalde drempel overschrijdt. Dit had de burger direct ademruimte moeten geven bij elke tankbeurt. Echter, de vrees voor een gigantisch gat in de begroting en het argument dat een algemene verlaging ook de rijkere laag van de bevolking (en grootverbruikers) subsidieert, deed de maatregel de das om. De regering oordeelde dat een brede fiscale ingreep op dit moment niet haalbaar is.
Focus op kwetsbare groepen en stookolie
In plaats van een algemene verlaging aan de pomp, richt de regering haar pijlen op de meest behoeftigen. Er komt een specifiek steunpakket voor huishoudens die verwarmen met stookolie (mazout). Gezien de volatiliteit van de oliemarkt en de naderende koudere periodes, wil de overheid voorkomen dat kwetsbare gezinnen in de kou komen te zitten.
Daarnaast wordt er gezocht naar manieren om de werkende Vlaming te ontlasten via de woon-werkvergoeding. De regering onderzoekt of de belastingvrije vergoeding voor verplaatsingen omhoog kan, zodat de hogere brandstofkosten deels gecompenseerd worden door de werkgever of via fiscale weg.
Belangrijke kanttekening: Alle aangekondigde maatregelen zijn strikt tijdelijk. Ze zijn gekoppeld aan de huidige crisisperiode en zullen automatisch uitdoven zodra de marktsituatie stabiliseert.
Consumptie aan banden: Telewerk en 100 km/u?
Naast financiële steun kijkt de regering ook naar de aanbodzijde: we moeten simpelweg minder verbruiken. Minister van Energie Mathieu Bihet (MR) heeft de opdracht gekregen om een pakket "beperkende maatregelen" uit te werken. Hoewel er nog geen definitieve besluiten zijn, liggen de volgende scenario's op de tafel van het kernkabinet:
- Verplicht telewerk: Een terugkeer naar de regels uit de coronaperiode voor één of twee dagen per week om het woon-werkverkeer (en dus het brandstofverbruik) drastisch te verminderen.
- Maximumsnelheid naar 100 km/u: Een verlaging van de snelheid op autosnelwegen, wat bij moderne wagens tot een aanzienlijke besparing in verbruik leidt.
- Overheidsgebouwen: Een verlaging van de basistemperatuur in openbare gebouwen en het beperken van verlichting.
Politieke spanningen blijven voelbaar
De beslissing van vrijdag legt de ideologische breuklijnen binnen de coalitie bloot. Waar MR en Les Engages profileerden als de verdedigers van de koopkracht aan de pomp, profileert de N-VA zich als de bewaker van de staatskas. Het uitblijven van de cliquet wordt door critici gezien als een gemiste kans, terwijl voorstanders spreken van een rationeel beleid in economisch onzekere tijden.
Voor de burger betekent dit concreet: de prijs aan de pomp blijft voorlopig wat hij is, maar wie het echt moeilijk heeft of veel kilometers vreet voor het werk, mag de komende weken extra ondersteuning verwachten.