De escalatie in het Midden-Oosten jaagt een schokgolf door de energiemarkt. Spanningen rond de Straat van Hormuz verstoren de oliemarkt. Daardoor schieten de olieprijzen op de beurzen in Londen en New York omhoog. In België vertaalde zich dat direct in lange wachtrijen bij de goedkopere tankstations. Iedereen wil de prijsstijging voor zijn, maar de vraag is: loont het de moeite om nu in de rij te gaan staan?
De psychologie van de volle tank
Het fenomeen van de "ruziënde hamsteraars" is weer helemaal terug. Zodra het nieuws over geblokkeerde scheepvaartroutes de kop opsteekt, stijgt de Brent-olieprijs direct met meer dan 10 procent. Voor de consument voelt een volle tank als een kleine overwinning op de geopolitieke onzekerheid. Toch waarschuwen economen voor blinde paniek.
Een gemiddelde tankbeurt van 50 liter levert bij een prijsstijging van 10 cent per liter een besparing op van slechts 5 euro. Als u hiervoor een half uur in de rij moet staan, omrijdt of met draaiende motor in de file staat, is de feitelijke winst nagenoeg nihil. Snel
tanken is vooral zinvol als u sowieso een bijna lege tank heeft en een station op uw route ligt waar de prijzen nog niet zijn aangepast aan de dagkoers.
Waarom de prijzen niet direct exploderen
In tegenstelling tot wat velen denken, stijgt de prijs aan de pomp in België niet één-op-één met de beurskoers van diezelfde ochtend. Door de wettelijke maximumprijzen en de voorraden die de oliemaatschappijen nog hebben liggen, zit er vaak een vertraging van enkele dagen in de prijsaanpassingen. De echte schokgolven worden pas zichtbaar wanneer de beursstijgingen structureel blijken te zijn.
Bovendien is de situatie anders dan tijdens de energiecrisis van 2022. Hoewel de Straat van Hormuz cruciaal is, proberen andere olieproducerende landen zoals de Verenigde Arabische Emiraten en Saoedi-Arabië hun export via alternatieve routes te verhogen. Ook overleggen de OPEC-landen over een mogelijke productieverhoging vanaf april om de wereldwijde schok op te vangen.
Het risico van langdurige onzekerheid
Het gevaar schuilt niet in de eerste prijsstijging van vandaag, maar in het scenario waarin de blokkade wekenlang aanhoudt. Experts houden rekening met prijzen die kunnen oplopen tot boven de 2,30 euro per liter Euro95 als de diplomatie faalt. In dat geval is één keer extra tanken slechts een druppel op een hete plaat.
De slimste strategie voor de komende weken is dan ook niet het eenmalig volgooien van de tank, maar het aanpassen van het rijgedrag en het kritisch bekijken van onnodige ritten. Want zolang de militaire operaties in de Golfregio aanhouden, zal de volatiliteit aan de pomp de nieuwe standaard blijven.