Wie vandaag nog op aardgas of stookolie verwarmt, heeft een dure brief in het vooruitzicht. De federale regering heeft de details van de langverwachte 'taxshift' voor energie definitief afgeklopt. Het doel is nobel — de warmtepomp promoten — maar voor een modaal gezin met een gasketel betekent dit concreet dat de rekening met tientallen euro's per jaar stijgt. Dat meldt Het Nieuwsblad.
Lange tijd was België een buitenbeen in Europa: we belastten de meest klimaatvriendelijke optie (elektriciteit) het zwaarst, terwijl fossiele brandstoffen zoals gas relatief goedkoop bleven. Daar komt nu een einde aan. De programmawet, die deze week in de commissie Financiën wordt besproken, zet een beweging in gang die tot 2029 zal duren.
De winnaars en verliezers in cijfers
De verschuiving is een simpel spel van plussen en minnen, maar de uitkomst verschilt drastisch per type woning:
- De gasgebruiker: Voor een modaal gezin stijgt de gasfactuur met gemiddeld € 78 per jaar. Dit komt door een accijnsverhoging van € 4,38 per megawattuur.
- De stookolie-gebruiker: Wie nog een mazoutketel heeft, krijgt een stevige tik. De accijnzen stijgen van ruim € 17 naar € 26 per duizend liter.
- De warmtepomp-eigenaar: Hier zit de winst. Wie uitsluitend elektrisch verwarmt en geen gasaansluiting heeft, ziet zijn factuur dalen. Voor een huis met zonnepanelen, een warmtepomp en een elektrische wagen loopt het voordeel op tot ongeveer € 116 per jaar.
Waarom gebeurt dit nu?
De overheid wil de 'prijskloof' dichten. Momenteel is elektriciteit per kilowattuur bijna vijf keer zo duur als gas. Een warmtepomp is technisch gezien veel efficiënter, maar die efficiëntie werd tot nu toe tenietgedaan door de scheve belastingen. Na de federale én de geplande Vlaamse taxshift moet stroom nog 'slechts' 2,8 keer duurder zijn dan gas. Vanaf dat punt wordt een warmtepomp in elke matig geïsoleerde woning de financieel slimste keuze.
De "stille" Europese storm op komst
Wat veel mensen niet beseffen, is dat deze Belgische taxshift slechts een opwarmertje is voor wat Europa van plan is. Vanaf 2028 wordt de ETS2-belasting ingevoerd. Dit is een Europese CO2-taks die brandstofleveranciers dwingt te betalen voor de vervuiling van hun klanten. Die kosten zullen rechtstreeks worden doorgetekend in de prijs van gas en diesel.
Bovendien dwingt Europa de lidstaten om vanaf 2030 opnieuw het volledige btw-tarief van 21% op gas te heffen. De federale regering voert de accijnzen nu alvast op om de schok van die toekomstige Europese belastingen te spreiden én om de gaten in de federale begroting te dichten.
Wat als je (nog) niet kunt overstappen?
Niet iedereen kan morgen een warmtepomp installeren. Voor huizen die nog niet optimaal geïsoleerd zijn, blijft gas vaak de enige optie. De regering belooft echter ondersteuning via het Europese Sociale Klimaatfonds. Deze middelen zijn specifiek bedoeld om kwetsbare gezinnen te helpen bij de overstap.
De boodschap is duidelijk: de tijd van goedkope fossiele energie is definitief voorbij. Wie zijn woning de komende jaren renoveert, doet er goed aan om isolatie als eerste prioriteit te stellen, want dat blijft de enige manier om de stijgende taksen op gas echt te omzeilen.