Waarom brandstofprijzen naar 2 euro per liter kunnen gaan

De rust op de energiemarkt is vanmorgen bruut verstoord. Door het escalerende conflict tussen Iran, Israël en de Verenigde Staten is de prijs voor een vat ruwe Brent-olie voor het eerst sinds het begin van de oorlog in Oekraïne boven de grens van 100 dollar geschoten. Met een piek van ruim 117 dollar per vat en een Europese gasprijs die bij de opening van de beurzen met 30 procent omhoogvloog, dreigt er een nieuwe schokgolf voor de Vlaamse consument.

De directe aanleiding voor deze prijsexplosie is de blokkade van de Straat van Hormuz. Deze smalle waterweg is de levensader van de wereldwijde energievoorziening; een vijfde van alle olie en gas passeert hier de grens. Nu het scheepvaartverkeer daar nagenoeg stilvloeit en vitale olie-installaties in de Golfstaten schade hebben opgelopen bij tegenaanvallen, ontstaat er een acuut tekort op de wereldmarkt.

Voor de Vlaming is de impact van deze beursstijgingen meestal binnen enkele dagen voelbaar. De officiële maximumprijzen voor diesel en benzine zijn rechtstreeks gekoppeld aan de internationale noteringen. Bij de huidige olieprijs van 117 dollar per vat stevenen we af op brandstofprijzen die opnieuw richting de 2 euro per liter kunnen kruipen.

Ook voor wie een variabel energiecontract heeft, is het nieuws onheilspellend. De gasprijs op de toonaangevende beurs van Amsterdam fungeert als referentie voor de Belgische energiefactuur. Een stijging van 30 procent vertaalt zich, indien deze aanhoudt, direct in hogere voorschotfacturen. Hoewel de Europese gasvoorraden momenteel redelijk gevuld zijn, zorgt de onzekerheid over de aanvoer uit het Midden-Oosten voor een blijvende premie op de prijs.

Analisten waarschuwen dat deze prijsstijging geen eendagsvlieg is. Waar de markten aanvankelijk hoopten op een kortstondig militair offensief, groeit nu het besef dat de blokkade van de transportroutes langdurig kan zijn. De productie in landen als Saudi-Arabië en Koeweit wordt noodgedwongen teruggeschroefd omdat de opslagcapaciteit verzadigd raakt nu de export stilligt.