Werken tot 50 uur per week? Over dit plan woedt een hevige discussie

Terwijl de Wetstraat de afgelopen week vooral in de ban was van ethische discussies over abortus en euthanasie, rommelt het achter de schermen over een dossier dat de portefeuille van elke Belgische werknemer rechtstreeks kan raken. De federale regering buigt zich over de zogeheten 'accordeon-werkweek', een flexibiliteitsplan van minister van Werk David Clarinval (MR). Hoewel het regeerakkoord stelt dat deze hervorming er moet komen, is de politieke strijd in de kern losgebarsten. Vooral Vooruit-vicepremier Frank Vandenbroucke ligt dwars, omdat het huidige voorstel volgens de socialisten indruist tegen de belofte dat er "geen verlies van koopkracht" mag zijn.

In essentie draait het dossier om 'annualisering': werkuren worden niet langer per week, maar over een heel jaar bekeken. Een werknemer kan in drukke periodes tot 50 of uitzonderlijk 60 uur per week presteren, om dat in kalme periodes weer te compenseren. Aan de eindstreep blijft het totale aantal uren gelijk.

Juist daar wringt de schoen voor de vakbonden. Het ABVV waarschuwt voor een verdoken loonval. Omdat uren binnen het jaar worden verschoven, valt het traditionele 'overloon' (de extra toeslag op overuren) in dit systeem weg. De socialistische vakbond berekende dat een werknemer met een bruto uurloon van 20 euro, die normaal 30 euro krijgt voor overuren, bij tien overuren per maand na een halfjaar tot 600 euro bruto kan verliezen. ABVV-voorzitter Bert Engelaar vreest bovendien dat werkgevers dit systeem in de praktijk eenzijdig zullen opleggen, omdat de individuele onderhandelingspositie van een werknemer veel zwakker is dan een collectieve cao.

Werkgeversorganisatie VBO en minister Clarinval schetsen daarentegen een heel ander, rooskleuriger plaatje. Volgens VBO-topman Pieter Timmermans worden normale overuren en de verschuiving van arbeidstijd bewust op één hoop gegooid: wie échte overuren bovenop zijn jaarrooster presteert, behoudt gewoon zijn toeslagen.

Clarinval focust op de voordelen voor de work-lifebalance. Werknemers zouden hun werkritme makkelijker kunnen aanpassen aan de zorg voor kinderen of hulpbehoevende ouders. Daarnaast biedt het kansen voor seizoenssectoren zoals de horeca, het toerisme en de Belgische pretparken (zoals Plopsaland of Walibi). In plaats van tijdelijke contracten in de zomer en werkloosheid in de winter, zouden zij werknemers een vast contract van onbepaalde duur met een stabiel maandelijks inkomen kunnen aanbieden. De komende dagen moeten Clarinval en Vandenbroucke een compromis uit de brand slepen om de federale vrede te bewaren.