Wie elektrisch rijdt, dreigt straks meer te betalen dan een dieselrijder: Dit is de reden

Wie de afgelopen jaren braaf het advies van de overheid heeft opgevolgd en investeerde in een elektrische auto (EV), krijgt binnenkort een bittere pil te slikken. Het aangekondigde Belgische wegenvignet – dat vanaf 2027 of 2028 het rijden op de Belgische wegen moet belasten – dreigt voor elektrische wagens duurder uit te vallen dan voor een traditionele diesel- of benzineauto. Het is een schoolvoorbeeld van politiek zwabberbeleid dat leidt tot diepe frustratie bij de burger: eerst met premies en fiscale voordelen de EV in de markt duwen, om vervolgens de spelregels tijdens de wedstrijd te veranderen.

Hoewel de definitieve tarieven en de exacte startdatum nog politiek worden afgehamerd, liggen de richtprijzen voor het jaarvignet al op tafel. De overheid mikt op een gemiddeld bedrag tussen de €90 en €125 per jaar voor een standaard personenwagen.

Voor buitenlanders die door België reizen, komen er kortere vignetten (voor een dag, week of maand), maar voor de Belgische autobezitter wordt het een jaarlijkse verplichting. Het venijn zit hem echter in de manier waarop de overheid de tarieven wil berekenen. Die opdeling dreigt de elektrische rijder vakkundig te straffen.

Dat een moderne, uitstootvrije auto straks meer moet betalen om op de ring van Antwerpen of Brussel te rijden dan een oude diesel, klinkt volstrekt onlogisch. Toch schuilen hier twee harde (en cynische) realiteiten achter:

Wegenvignetten en kilometerheffingen worden door overheden vaak gekoppeld aan de impact van een voertuig op de infrastructuur en het milieu (buiten de CO2-uitstoot om).

Als de overheid de vignet-tarieven baseert op de gewichtsklasse van de auto – wat de huidige plannen suggereren – valt een gezins-EV zoals een Tesla Model Y of een Volkswagen ID.4 direct in een veel duurder tarief dan een compacte, lichtere dieselwagen.

De belangrijkste reden is echter puur budgettair. Decennialang verdiende de Belgische staat miljarden euro's aan de accijnzen op diesel en benzine, en aan de traditionele verkeersbelastingen. Nu de verplichte elektrificatie van de bedrijfswagens een vlucht heeft genomen en steeds meer particulieren overstappen, valt er een gigantisch gat in de begroting.

De overheid moet dat geld ergens vandaan halen om de wegen te kunnen blijven onderhouden. De logica is bikkelhard: zodra de elektrische auto de norm wordt, kan de staat het zich simpelweg niet meer veroorloven om ze gratis of goedkoop te laten rijden.

Het gevoel dat de burger hieraan overhoudt, is er een van onrechtvaardigheid. Burgers hebben grote investeringen gedaan in het geloof dat ze de 'juiste' en op termijn goedkopere keuze maakten voor het klimaat en hun portemonnee.

De overheid gebruikt subsidies en fiscale voordelen vaak als een vliegwiel om een nieuwe markt op te starten, met het ingebouwde plan om die voordelen weer af te schaffen zodra de technologie 'volwassen' is. Maar door de introductie van het capaciteitstarief op stroom, het afbouwen van EV-premies en nu een wegenvignet dat zwaargewichten straft, slaat de weegschaal wel heel snel door. Het resultaat? De burger voelt zich misleid door een overheid die vandaag belast wat ze gisteren nog subsidieerde.