Fietsers opgelet: deze regels veranderen straks

Wie zich regelmatig met de fiets verplaatst, krijgt vanaf 1 juni 2027 met een vernieuwde verkeersregeling te maken. Op die datum treedt de nieuwe Code van de openbare weg in werking, die de huidige wegcode na bijna vijftig jaar vervangt. De hervorming moet de verkeersregels overzichtelijker maken en beter laten aansluiten bij de huidige mobiliteit, waarin fietsers, speedpedelecs en andere actieve weggebruikers een steeds belangrijkere plaats innemen. Ook voor automobilisten veranderen enkele regels in hun omgang met fietsers.

Een van de opvallendste wijzigingen is dat fietsers voortaan voertuigen die stilstaan of langzaam rijden op de rijbaan mogen voorbijrijden. Dat kan zowel rechts als – wanneer de situatie het toelaat – tussen de rijstroken. Belangrijk is dat dit in de nieuwe regelgeving niet langer als een inhaalmanoeuvre wordt beschouwd. Daardoor wordt een praktijk die vandaag vaak tot onduidelijkheid leidt, expliciet geregeld.

Er verschijnt ook een volledig nieuw verkeersbord: R12. Dat bord duidt een niet-verplicht fietspad aan. Wanneer zo'n bord aanwezig is, mogen fietsers zelf kiezen of ze het fietspad gebruiken of liever op de rijbaan rijden. Dat moet onder meer een oplossing bieden op plaatsen waar het fietspad in slechte staat verkeert of minder veilig is dan de rijbaan. Zonder dit nieuwe bord blijft een verplicht fietspad wel verplicht.

Ook aan sommige kruispunten verandert er iets. Op locaties waar het systeem van 'vierkant groen' wordt toegepast, krijgen fietsers tegelijk met voetgangers uit alle richtingen groen licht. Daardoor mogen ze het kruispunt ook diagonaal oversteken. Hoewel dat in bepaalde situaties vandaag al mogelijk was, wordt die mogelijkheid vanaf 2027 uitdrukkelijk in de regelgeving opgenomen.

De vernieuwde wegcode brengt ook meer structuur in de regels voor groepen fietsers. Zo worden alle bepalingen over groepsritten op één plaats samengebracht.

Een groep mag voortaan uit maximaal honderd deelnemers bestaan. Grotere pelotons moeten zich opsplitsen. Groepen met meer dan vijftig fietsers moeten begeleid worden door minstens twee signaalgevers, terwijl voor groepen tussen tien en vijftig deelnemers één signaalgever volstaat. Bovendien wordt de benaming "wegkapitein" vervangen door de neutralere term signaalgever.

Ook fietsers die een fietskar of aanhangwagen trekken, krijgen duidelijkere regels. Zij mogen voortaan eveneens naast elkaar rijden, op voorwaarde dat ze zich houden aan de bestaande voorwaarden die gelden voor naast elkaar fietsen. Daarmee verdwijnt een onduidelijkheid die in de huidige regelgeving bestond.

De nieuwe Code van de openbare weg houdt ook rekening met de evolutie van de mobiliteit. Speedpedelecs, bakfietsen en andere moderne vervoermiddelen krijgen een duidelijkere plaats in de regelgeving. Daarnaast worden verschillende nieuwe verkeersborden ingevoerd om die nieuwe situaties beter aan te duiden. De hervorming moet ervoor zorgen dat de regels beter aansluiten bij de manier waarop Belgen zich vandaag verplaatsen.

Hoewel fietsers een belangrijk onderdeel vormen van de hervorming, geldt de nieuwe regelgeving voor alle weggebruikers. De overheid wil met de vernieuwde code meer nadruk leggen op verkeersveiligheid en op de bescherming van kwetsbare weggebruikers zoals fietsers en voetgangers. Ook de structuur van de wegcode wordt volledig herwerkt, zodat de regels logischer zijn opgebouwd en eenvoudiger terug te vinden zijn.

De invoering van de nieuwe Code van de openbare weg was oorspronkelijk vroeger gepland, maar werd uitgesteld zodat gemeenten, politiediensten, rijscholen, examencentra en andere betrokken instanties voldoende tijd kregen om zich voor te bereiden. Vanaf 1 juni 2027 worden de nieuwe regels officieel van kracht in heel België. Tot dan blijft de huidige wegcode gelden.