Mag je etensresten zomaar bij het restafval gooien?

15 sep , 11:00 • Keuken

Een restje pasta, een beschimmelde appel, vleesafval of een halve boterham: veel mensen gooien etensresten zonder nadenken in de vuilnisbak voor het restafval. Maar in Vlaanderen hoort een groot deel van dat afval daar helemaal niet thuis. Wie correct sorteert, moet keukenafval en etensresten zoveel mogelijk apart houden.

De belangrijkste regel is eenvoudig: etensresten horen in principe bij het gft-afval, op voorwaarde dat jouw gemeente of afvalintercommunale gft afzonderlijk inzamelt. De precieze manier waarop je het afval moet aanbieden, kan lokaal verschillen. Daarom blijft het verstandig om ook de afvalkalender of sorteerwijzer van je gemeente te raadplegen.

Wat mag er bij het gft?

De gft-bak is al lang niet meer uitsluitend bedoeld voor groente- en fruitschillen. Sinds de uitbreiding van de Vlaamse sorteerregels mogen ook heel wat andere keukenresten worden toegevoegd.

Het gaat onder meer om:

schillen en resten van groenten en fruit;
rauwe en gekookte etensresten;
overschotten van maaltijden;
brood en broodresten;
vlees- en visresten;
eierschalen;
kaas en andere vaste zuivelproducten;
koffiedik en papieren koffiefilters;
kleine hoeveelheden plantaardig tuinafval.

Ook een restje lasagne, puree met vlees, pasta of vol-au-vent mag dus bij het gft. OVAM vermeldt uitdrukkelijk dat bereide gerechten en vergeten maaltijdresten niet bij het restafval hoeven. Ze kunnen verwerkt worden tot compost of gebruikt worden voor de productie van biogas.

Niet alles uit de keuken mag in de gft-bak

Toch zijn er uitzonderingen. Sommige etensresten zijn niet composteerbaar of worden niet aanvaard in de gewone gft-inzameling.

Zo horen botjes en mosselschelpen niet bij het gft, maar bij het restafval. Ook oesterschelpen en andere harde schelpen kunnen niet zomaar in de gft-bak. Schaalresten van bijvoorbeeld garnalen mogen volgens de Vlaamse regels wel bij het gft, maar de harde schelpen vormen een uitzondering.

Ook materialen die op voedsel lijken, maar niet biologisch afbreekbaar zijn, horen niet bij het gft. Denk aan plastic verpakkingen, aluminiumfolie, vershoudfolie en kunststof zakjes. Zelfs wanneer er nog etensresten aan kleven, moeten die verpakkingen volgens hun eigen sorteerregel worden weggegooid.

Een yoghurtpotje met een restje yoghurt hoort bijvoorbeeld bij het PMD, niet bij het gft. Het potje moet leeg zijn, maar hoeft niet volledig uitgespoeld te worden. Hetzelfde geldt voor plastic bakjes waarin voedsel heeft gezeten.

Wat met koffiepads en theezakjes?

Bij koffie en thee ontstaan vaak sorteerfouten. Koffiedik en papieren koffiefilters mogen bij het gft, maar koffiepads en theezakjes horen daar niet automatisch thuis.

De reden is dat veel moderne koffiepads en theezakjes kunststof onderdelen bevatten. Die verteren niet volledig en kunnen voor vervuiling zorgen in het composteerproces. Daarom horen ze doorgaans bij het restafval, tenzij de verpakking uitdrukkelijk aangeeft dat ze geschikt zijn voor de gft-inzameling.

Ook koffiecapsules moeten volgens hun materiaal en het inzamelsysteem worden gesorteerd. Een aluminium of plastic capsule hoort dus niet zomaar bij het gft.

Waarom mogen etensresten niet langer bij het restafval?

Etensresten die bij het restafval belanden, worden doorgaans samen met ander huisvuil verbrand. Dat is jammer, want keukenafval bevat nog waardevolle organische stoffen.

Via een aparte inzameling kan het worden vergist of gecomposteerd. Bij vergisting ontstaat biogas, dat kan worden gebruikt voor energieproductie. Na de verwerking kan bovendien compost ontstaan die als bodemverbeteraar wordt ingezet.

Daarom wil Vlaanderen de hoeveelheid gft in het restafval verder beperken. Sinds januari 2024 moeten Vlaamse gemeenten hun inwoners een mogelijkheid bieden om bioafval afzonderlijk te laten inzamelen of te recycleren. Hoe dat praktisch gebeurt, verschilt wel per gemeente.

En als je geen gft-bak hebt?

Heb je thuis geen aparte gft-bak, dan betekent dat niet automatisch dat alle etensresten bij het restafval mogen. Sommige gemeenten werken met een gft-zak, andere met containers of sorteerstraten. In bepaalde gevallen is thuiscomposteren mogelijk, al gelden daarvoor specifieke voorwaarden.

Controleer daarom de lokale sorteerregels. Kort samengevat: gewone etensresten horen meestal bij het gft, niet bij het restafval. Alleen bepaalde uitzonderingen, zoals botjes, mosselschelpen en niet-composteerbare keukenmaterialen, horen bij het huisvuil.