Deze verborgen plek in Vlaanderen kennen weinig mensen

Op amper enkele honderden meters van het centrum van Westerlo ligt een natuurgebied waar je je op sommige momenten veel verder van de bewoonde wereld waant. De Kwarekken vormen een opvallend stukje natuur in de vallei van de Grote Nete, met natte bossen, weilanden, waterpartijen en moerasachtige stukken. Toch blijft deze plek voor veel Vlamingen een relatief onbekende bestemming.

Het gebied maakt deel uit van het grotere landschap van de Merode en sluit aan op de Beeltjens. Samen vormen die natuurgebieden een groene zone vlak bij de kern van Westerlo. De Grote Nete vormt aan de zuidzijde de grens van het gebied.

Wat de Kwarekken bijzonder maakt, is het hoogteverschil. Wie vanuit de hoger gelegen delen van de Beeltjens richting de Grote Nete wandelt, merkt dat het landschap geleidelijk verandert. De Asberg, een zandduin van ongeveer 24 meter hoog, vormt een van de hogere punten. Daarna daalt het terrein richting de natte vallei.

Die overgang zorgt voor een grote variatie aan natuur. In de Kwarekken vind je onder meer natte hooilanden, broekbossen, weilanden en waterpartijen. Op de drogere delen groeien onder andere eiken, beuken en dennen. In de lagere delen komen onder meer elzenbroekbossen voor.

Het gebied is daardoor ook interessant voor verschillende dieren. Rond de waterpartijen leven onder meer waterinsecten en schaatsenrijders. Volgens Landschapspark de Merode vormt het gebied bovendien een geschikte leefomgeving voor insecteneters zoals mezen en vleermuizen.

De Kwarekken zijn geen plek waar je per se met witte sportschoenen naartoe wilt. Het laaggelegen terrein kan behoorlijk nat worden. Toerisme Westerlo omschrijft het gebied dan ook als terrein voor de zogenaamde laarzenwandelaar.

Een deel van de wandelpaden is het hele jaar toegankelijk, maar een oostelijk wandelpad is in de winter te nat en wordt pas in de lente en zomer opengesteld. Wie in een natte periode gaat wandelen, doet er dus verstandig aan vooraf de toegankelijkheid te controleren.

Honden zijn welkom, maar moeten aan de leiband blijven. Wandelaars moeten bovendien op de aangeduide routes blijven.

De Kwarekken zijn niet alleen interessant vanwege de natuur. Het gebied maakt deel uit van een landschap dat eeuwenlang verbonden was met de familie de Merode. Het grotere Merodegebied werd in 2004 door het Vlaams Gewest aangekocht om het aaneengesloten landschap te bewaren. Kempens Landschap kocht de Beeltjens en Kwarekken vervolgens in 2006 aan.

Het gebied heeft bovendien een verleden als hooilandschap. Er werd vroeger ook ijzererts gewonnen. Sinds ongeveer 1960 nam de verbossing toe. Vandaag wordt het landschap actief beheerd om de afwisseling tussen open graslanden, struweel en broekbos te behouden.

Wie de Kwarekken wil ontdekken, kan de wandeling combineren met de Beeltjens. Die twee gebieden zijn met elkaar verbonden via een houten wandelbrug. Er zijn verschillende wandelmogelijkheden en het wandelnetwerk de Merode maakt het mogelijk om zelf een route samen te stellen.

Een interessante optie is de wandeling ‘Langs water en kastelen’, een traject van ongeveer zeven kilometer dat natuur, de Grote Nete en het historische erfgoed van Westerlo combineert.

Voor wie dus eens iets anders wil dan een drukke toeristische trekpleister, is de Kwarekken een interessante ontdekking. Je krijgt er geen kermisattracties of souvenirwinkels, maar wel kronkelende paden, water, bos en opvallend veel rust — en dat op slechts een steenworp van het centrum van Westerlo.