Supermarkten verlagen massaal prijzen en dat heeft een duidelijke reden

Het begin van het jaar staat in de Belgische supermarkten normaal gesproken synoniem voor prijsstijgingen. Na de pittige onderhandelingen tussen leveranciers en ketens zoals Colruyt, Delhaize en Albert Heijn vliegen de prijzen traditiegetrouw de hoogte in. Maar dit voorjaar voltrekt zich een opmerkelijke trend: uit recente prijsvergelijkingen blijkt dat er momenteel meer producten in prijs dalen dan stijgen. Terwijl 14% van de producten duurder werd, zag maar liefst 18% van de gecontroleerde artikelen zijn prijskaartje zakken. Dat schrijft Het Nieuwsblad maandag.

De dalingen zijn niet willekeurig. Supermarkten gebruiken de eerste maanden van het jaar als een testfase. Ze experimenteren met prijsverlagingen om de reactie van de concurrentie te peilen en hun marktaandeel te beschermen. Dit leidt tot een felle prijzenoorlog waarbij acties zoals de 'Kleine Leeuwtjes' van Delhaize of de 'Prijsbijters' van Carrefour de toon zetten. Vooral huismerken moeten het ontgelden: producten zoals ketchup, hazelnootpasta en confituur zagen dalingen tot wel 20%.

Toch ontsnappen ook de grote nationale merken niet aan de dans. Bekende namen zoals Lay’s, Nutella en Prince-koeken werden in diverse ketens goedkoper. Dit heeft deels te maken met psychologische prijszetting. Na de extreme inflatie van de afgelopen jaren strandden veel prijzen op onlogische bedragen, zoals €2,05. Om de consument over de streep te trekken, ronden supermarkten deze nu vaker af naar aantrekkelijkere 'magische' grenzen zoals €1,99 of €2,19.

Een belangrijke reden waarom veel prijzen stabiel blijven of zelfs dalen, is de toegenomen kennis bij de supermarktketens. Veel winkels werken tegenwoordig met een systeem van 'open boekhouding' voor hun huismerken. Hierdoor hebben ze een haarscherp beeld van de werkelijke productie- en grondstofkosten. Als een groot merk vervolgens een prijsstijging eist wegens zogenaamd hogere kosten, kan de supermarkt dit direct toetsen aan de cijfers van hun eigen huismerkversie. Deze transparantie zorgt ervoor dat fabrikanten minder makkelijk hun marges kunnen verhogen onder het mom van inflatie.

Hoewel de consument momenteel profiteert van de luwte na de "woeste inflatiejaren", blijft de situatie broos. De daling van grondstoffen zoals cacao heeft de weg vrijgemaakt voor lagere prijzen in de rekken, maar nieuwe wolken pakken zich samen boven de markt. De aanhoudende instabiliteit in het Midden-Oosten zorgt voor onzekerheid over de energieprijzen. Mochten de brandstof- en energiekosten opnieuw fors stijgen, dan is de kans groot dat de huidige neerwaartse trend in de supermarkt abrupt tot stilstand komt en de prijzen weer een vlucht omhoog nemen.