Steeds meer mensen halen dit weer uit hun tuin

Jarenlang gold kunstgras als de ultieme, onderhoudsvrije droom voor de Vlaamse tuinier. Nooit meer maaien, geen kale plekken door de brandende zon en geen mosbestrijding in het voorjaar. De populariteit van de groene, synthetische matten schoot dan ook pijlsnel de hoogte in. Maar de beloofde tuinoase blijkt na enkele jaren intensief gebruik voor steeds meer tuineigenaars uit te draaien op een flinke teleurstelling. De spijt slaat toe, en de rollen plastic gras worden in sneltempo weer uit de tuinen getrokken.

De grootste boosdoener die voor directe frustratie zorgt, is de thermodynamische eigenschap van het materiaal. Waar natuurlijk gras door verdamping een verkoelend effect heeft en de omgevingstemperatuur actief verlaagt, doet kunstgras exact het tegenovergestelde. Op warme zomerdagen absorberen de polyethyleenvezels de zonnestralen massaal.

Het resultaat is een lokaal hitte-eiland in de achtertuin. De temperatuur van de plastic sprieten kan moeiteloos oplopen tot boven de 60 graden Celsius. Voor kinderen die buiten willen spelen of voor huisdieren die hun behoefte willen doen, wordt de tuin zo onbegaanbaar. Het verkoelen van de mat met een tuinslang helpt bovendien slechts tijdelijk en heft het argument van 'waterbesparing' direct op.

Daarnaast kampt kunstgras met esthetische slijtage die fabrikanten liever verzwijgen. Hoewel moderne varianten uv-bestendig worden genoemd, eist de zon na verloop van tijd onherroepelijk haar tol. De diepgroene kleur flets af naar een onnatuurlijk, grijsgroen palet. Bovendien gaan de vezels op veelgebruikte looproutes platliggen, wat een smoezelige, versleten indruk achterlaat die met geen enkele borstelbeurt meer recht te trekken valt.

De aanvankelijke liefde voor kunstgras slaat bij velen ook om in spijt vanwege het ecologische bewustzijn en de onvoorziene onderhoudskosten. Hoewel het gras niet gemaaid hoeft te worden, is het verre van onderhoudsvrij. Bladeren, uitwerpselen van vogels of huisdieren, en onkruid dat zich via de wind in de zandvulling nestelt, moeten handmatig of met speciale stofzuigers worden verwijderd. Gebeurt dit niet, dan ontstaat er een muffe schimmelgeur.

Bovendien lekt kunstgras door micro-slijtage continu onzichtbare plastic deeltjes in het grondwater en de omliggende natuur. Wanneer men na enkele jaren besluit het tapijt te verwijderen, volgt de genadeslag: de portemonnee. Het afvoeren van een gebruikte kunstgrasmat is een dure en complexe aangelegenheid. Door de vermenging met stabilisatiezand, lijmresten en vuil weigeren veel milieustraten het materiaal als regulier plastic. Het wordt gezien als chemisch restafval of bouwafval, waardoor de eigenaar honderden euro's aan stortkosten betaalt. Wat begon als een onderhoudsarm gemak, eindigt zo als een kostbare, ecologische kater.