Waarom steeds meer Vlaamse wagens een rode kaart krijgen bij de autokeuring

Het totale aantal autokeuringen in Vlaanderen zit dankzij recente hervormingen in een dalende lijn. Sinds voertuigen tot acht jaar oud met minder dan 160.000 kilometer op de teller nog maar om de twee jaar naar de keuring hoeven, bleven honderden duizenden wagens weg uit de keuringscentra. Toch werd er een ander, minder feestelijk record gevestigd. Nog nooit kregen zoveel Vlaamse voertuigen een rode kaart. Met meer dan 60.000 afgekeurde wagens bereikte het aantal keuringsbewijzen met een verbod tot het verkeer een historisch hoogtepunt. Het verdict is bikkelhard: de auto mag enkel nog via de kortste weg naar de hersteller of naar huis worden gereden.

De drijvende kracht achter deze enorme golf van rode kaarten is de strenge roetfiltertest, ook wel bekend als de PN-meting. Sinds enkele jaren zet Vlaanderen een uiterst gevoelige deeltjesteller in om de uitstoot van fijnstof bij dieselmotoren (vanaf euronorm 5a) nauwkeurig te meten. De grens is onbarmhartig: stoot een voertuig meer dan 1 miljoen fijnstofdeeltjes per kubieke centimeter uit, dan functioneert de roetfilter niet naar behoren of is deze illegaal verwijderd.

Waar er aanvankelijk nog werd gewerkt met milde overgangsregelingen en groene waarschuwingskaarten, deelt de inspectie inmiddels direct rode kaarten uit. Dat leidt tot grote wanhoop bij duizenden automobilisten. Een kapotte roetfilter is namelijk een technisch defect dat niet zomaar is opgelost. Het vervangen of grondig reinigen van zo'n filter jaagt autobezitters op kosten die kunnen oplopen tot duizenden euro's. Bovendien blijkt in de praktijk dat zelfs dure reparaties niet altijd garanderen dat de auto bij een herkeuring wél door de fijnmazige test raakt.

De strenge Vlaamse aanpak legt een opmerkelijk communautair verschil bloot en heeft een heus 'keuringstoerisme' op gang gebracht. Omdat de autokeuring een regionale bevoegdheid is, mag Wallonië haar eigen regels bepalen. Aan de andere kant van de taalgrens ligt de lat voor oudere diesels een stuk lager; de strenge deeltjestellertest is daar pas verplicht vanaf euronorm 5b.

Dit wettelijke verschil biedt een creatieve vluchtweg voor gefrustreerde Vlaamse chauffeurs. Hoewel een officiële herkeuring altijd moet plaatsvinden in hetzelfde station waar de auto werd afgekeurd, staat het elke Belg vrij om een volledig nieuwe keuring aan te vragen in een Waals keuringsstation. Wie bereid is om opnieuw het volledige tarief te betalen, maakt een reële kans dat een in Vlaanderen afgekeurde dieselwagen in Wallonië vlekkeloos een groen keuringsbewijs krijgt. Aangezien een Waals keuringsattest over het hele Belgische grondgebied geldig is, omzeilen slimme bestuurders zo de strenge Vlaamse uitstootnormen.

Ondertussen groeit de politieke druk om de regels te herzien. Critici wijzen erop dat de huidige wetgeving leidt tot een asociaal bloedbad op de tweedehandsmarkt, waarbij met name mensen met lagere inkomens — die vaak in oudere dieselwagens rijden — de dupe zijn van tests die niet eens bestonden toen hun voertuig destijds uit de fabriek rolde. Toch blijft de Vlaamse overheid vooralsnog vasthouden aan de strenge uitstootcontroles, met het oog op de algemene volksgezondheid en de luchtkwaliteit.