Dit zijn de gevaarlijkste momenten om in de file te staan

Een file lijkt op het eerste gezicht vooral vervelend: je rijdt langzaam, staat regelmatig stil en ziet je aankomsttijd steeds verder opschuiven. Toch is langzaam verkeer niet automatisch veilig. Juist wanneer het verkeer plots sterk vertraagt, neemt het risico op een ongeval toe. Vooral kop-staartbotsingen vormen daarbij een belangrijk probleem.

Volgens Vias vergroot een hoge verkeersintensiteit tijdens de spits de kans op kop-staartbotsingen. Ook uit onderzoek naar het rijgedrag op Belgische snelwegen blijkt dat dergelijke ongevallen vaker voorkomen bij druk verkeer en filevorming.

Een van de gevaarlijkste momenten is niet noodzakelijk wanneer iedereen volledig stilstaat, maar wanneer een file plots ontstaat. Een bestuurder die met hogere snelheid komt aangereden, moet dan in korte tijd sterk vertragen.

Wie te dicht op zijn voorganger rijdt, heeft weinig ruimte om die vertraging op te vangen. Dat kan een kettingreactie veroorzaken: één auto remt hard, de volgende reageert te laat en vervolgens botsen meerdere voertuigen op elkaar.

De Federale Politie adviseert daarom om bij het naderen van een file voldoende afstand te houden en niet bruusk te remmen.

Ook de klassieke spitsmomenten verdienen extra aandacht. In Vlaanderen stond er in 2024 gemiddeld 159 kilometer file tijdens de ochtendspits en 145 kilometer tijdens de avondspits. Het Verkeerscentrum registreerde bovendien maar liefst 60 dagen waarop de filelengte boven 200 kilometer uitkwam.

Meer verkeer betekent simpelweg minder ruimte voor fouten. Wie tijdens de spits voortdurend moet remmen, invoegen of van rijstrook wisselen, krijgt vaker te maken met onverwachte manoeuvres van andere bestuurders.

Een belangrijke oorzaak van problemen in files is onvoldoende volgafstand. Het Vlaams Verkeerscentrum waarschuwt dat bumperkleven jaarlijks bijdraagt aan ongeveer duizend ongevallen op snelwegen. Vooral wanneer een file onverwacht opduikt, kan een te kleine afstand ervoor zorgen dat een bestuurder niet meer tijdig kan reageren.

De Federale Politie raadt automobilisten aan om de twee secondenregel te gebruiken. Kies bijvoorbeeld een verkeersbord of verlichtingspaal en tel nadat je voorganger dat punt passeert rustig “eenentwintig, tweeëntwintig”. Ben je zelf vóór die twee seconden bij het punt, dan zit je te dicht.

Een file bij droog weer vraagt al concentratie, maar bij regen, mist of donker weer wordt het nog belangrijker om afstand te houden. Je remweg en reactiemogelijkheden worden immers beïnvloed door de omstandigheden.

Daarom is het verstandig om bij slecht weer extra afstand te nemen en je snelheid tijdig aan te passen.

Wanneer het verkeer stilvalt, moeten bestuurders bovendien een reddingsstrook vormen. Op een weg met twee rijstroken gaan bestuurders uiterst links en uiterst rechts rijden. Bij meer dan twee rijstroken blijft de linkerrijstrook uiterst links en schuiven de andere voertuigen naar rechts. Zo krijgen hulpdiensten ruimte om een ongeval of ander incident zo snel mogelijk te bereiken.

De veiligste manier om een file door te komen is uiteindelijk eenvoudig: kijk ver vooruit, houd afstand en vermijd plotse manoeuvres. Een paar meter extra ruimte kan het verschil maken wanneer het verkeer voor je onverwacht tot stilstand komt.