Grote schoonmaak in wegcode: Strengere gordelplicht en nieuwe borden

De Belgische wegcode krijgt haar meest ingrijpende facelift in decennia. Vanaf 1 juni 2027 treden er honderden vernieuwingen in werking die het verkeer moderner, logischer en vooral veiliger moeten maken. De focus verschuift resoluut naar de bescherming van kwetsbare weggebruikers, een strengere aanpak van gordeldracht en een visuele modernisering van het straatbeeld.

Een van de meest opvallende maatregelen treft autobestuurders rechtstreeks in de portemonnee, zélfs als ze zelf alles correct doen. Vanaf de zomer van 2027 is een chauffeur namelijk ook zélf strafbaar als een meerderjarige passagier de autogordel niet draagt. De boete bedraagt 116 euro (plus administratieve kosten) en wordt aan biede overtreders uitgedeeld.

Daarnaast verdwijnt een decennia-oude traditie: de gevarendriehoek is bij pech of een ongeval op de snelweg niet langer verplicht. Experten bestempelden het plaatsen ervan al langer als levensgevaarlijk. In plaats daarvan wordt gefocust op het snel activeren van de vier richtingaanwijzers en het jezelf in veiligheid brengen achter de vangrail. Ook motorrijders krijgen meer rechten bij pech of filefilteren; zij mogen voortaan al hun richtingaanwijzers tegelijkertijd als waarschuwingssignaal gebruiken.

Voor tweewielers brengt de nieuwe wegcode een enorme versoepeling. De definitie van een 'fietsen in groep' wordt verlaagd van minimaal 15 naar 10 personen (met een maximum van 100), waardoor kleinere wielerclubs sneller van specifieke groepsrechten – zoals het rijden op de rijbaan in plaats van het fietspad – mogen genieten.

Bovendien verschijnen er handige nieuwe verkeersborden. Zo introduceert de wegcode het bord R12, dat een niet-verplicht fietspad aanduidt. Fietsers krijgen daarmee de wettelijke keuze om de rijbaan te gebruiken als dat comfortabeler is. Ook nieuw: fietsers en speedpedelecs mogen onder specifieke voorwaarden door het rode of oranje licht fietsen om linksaf te slaan, mits ze voorrang verlenen. Speedpedelecs worden daarnaast – mits ze stapvoets rijden – toegelaten in voetgangerszones. Voor de allerkleinsten wordt de grens om op het trottoir te mogen fietsen opgetrokken van 9 naar 11 jaar.

Achter de schermen worden tientallen iconische verkeersborden grafisch gemoderniseerd voor een betere zichtbaarheid en leesbaarheid. Er komen bovendien gloednieuwe symbolen bij die de realiteit van de hedendaagse mobiliteit weerspiegelen, waaronder specifieke pictogrammen voor bakfietsen en gedeelde deelsteps. Tot slot waarschuwen splinternieuwe gevarendriehoeken de weggebruiker voortaan heel expliciet voor mistzones (bord A18), ruiters (A24) en acute ongevalssituaties (A34).