Niet zomaar een kruispunt: dit zijn de gevaarlijke verkeerspunten in Vlaanderen
doorSarah Maes
Wie zich regelmatig op de Vlaamse wegen begeeft, kent ongetwijfeld wel een kruispunt of wegvak waar het verkeer chaotisch verloopt. Toch bestaat er geen officiële rangschikking van de "gevaarlijkste kruispunten" van Vlaanderen. In plaats daarvan werkt de Vlaamse overheid met een dynamische lijst van gevaarlijke verkeerspunten. Die lijst wordt jaarlijks bijgewerkt op basis van ongevallencijfers en bepaalt waar de overheid prioritair investeert in veiligere infrastructuur.
286 locaties op de nieuwste lijst
De meest recente dynamische lijst bevat 286 gevaarlijke locaties verspreid over Vlaanderen. Het gaat niet alleen om kruispunten, maar ook om korte wegsegmenten waar opvallend veel ernstige ongevallen gebeuren. De selectie is gebaseerd op de geregistreerde ongevallen uit 2021, 2022 en 2023.
Opvallend is dat de lijst voortdurend evolueert. Een locatie kan verdwijnen nadat ze veiliger werd ingericht, terwijl nieuwe punten worden toegevoegd wanneer recente ongevallencijfers aantonen dat daar een verhoogd risico is ontstaan. Meer verkeer, gewijzigde verkeersstromen of nieuwe woonontwikkelingen kunnen daarbij een rol spelen.
Geen top tien, maar een objectieve berekening
De Vlaamse overheid maakt bewust geen top tien van gevaarlijkste kruispunten. Elke locatie wordt beoordeeld volgens hetzelfde systeem, de zogenaamde 531-score.
Dat werkt als volgt:
- een lichtgewonde telt voor 1 punt;
- een zwaargewonde telt voor 3 punten;
- een dodelijk slachtoffer telt voor 5 punten.
Daarnaast krijgen ongevallen waarbij voetgangers, fietsers of bromfietsers betrokken zijn een extra wegingsfactor van 1,7. Daarmee wil Vlaanderen rekening houden met het feit dat ongevallen met kwetsbare weggebruikers niet altijd volledig worden geregistreerd. Vanaf een score van 15 komt een locatie op de dynamische lijst terecht.
Antwerpen telt de meeste gevaarlijke punten
Hoewel gevaarlijke locaties in alle provincies voorkomen, springt één provincie er duidelijk uit. Antwerpen telt veruit de meeste gevaarlijke verkeerspunten. Dat heeft volgens het Agentschap Wegen en Verkeer vooral te maken met de hogere verkeersdruk, de dichte bebouwing en het grote aantal complexe kruispunten in en rond de stad.
Dat betekent echter niet dat andere provincies geen aandacht krijgen. Zodra een locatie op de dynamische lijst verschijnt, start een onderzoek naar de oorzaken van de ongevallen en wordt bekeken welke ingrepen mogelijk zijn.
Bijna de helft al aangepakt
De overheid boekt ondertussen duidelijke vooruitgang. Van de 286 locaties op de huidige lijst zijn 133 gevaarlijke punten (47 procent) inmiddels aangepakt. Op nog eens 18 locaties zijn de werken bezig of worden ze op korte termijn uitgevoerd. Bij tien locaties bleek na onderzoek zelfs dat de infrastructuur geen bepalende rol speelde bij de ongevallen, waardoor een heraanleg daar weinig effect zou hebben.
Sinds de invoering van de dynamische lijst in 2018 werden al 476 gevaarlijke punten aangepakt. Dat komt neer op gemiddeld één aangepakt gevaarlijk punt om de vijf dagen.
Kleine ingrepen kunnen groot verschil maken
Niet elk gevaarlijk punt vraagt een volledige heraanleg. Soms volstaan relatief eenvoudige maatregelen om de verkeersveiligheid aanzienlijk te verbeteren.
Voorbeelden daarvan zijn:
- een aangepaste verkeerslichtenregeling;
- duidelijkere wegmarkeringen;
- veiligere oversteekplaatsen;
- bijkomende signalisatie;
- kleine circulatiemaatregelen.
Wanneer dat onvoldoende is, kiest de overheid voor grotere infrastructurele projecten zoals een rotonde, vrijliggende fietspaden of een volledige herinrichting van een kruispunt.
Onderzoek toont duidelijke daling van ongevallen
Dat deze aanpak werkt, blijkt uit een evaluatie van Vias Institute, uitgevoerd in opdracht van de Vlaamse overheid.
Volgens die studie daalt na de herinrichting van een gevaarlijk verkeerspunt:
- het aantal letselongevallen gemiddeld met 24 procent;
- het aantal verkeersslachtoffers met ongeveer 28 procent.
Ook zogenaamde "quick wins", kleinere en goedkopere ingrepen, blijken een meetbaar effect te hebben. Die zorgen gemiddeld voor een daling van ongeveer 19 procent van het aantal letselongevallen. Grotere infrastructurele aanpassingen leveren doorgaans nog betere resultaten op.
Verkeersveiligheid blijft voortdurend evolueren
De dynamische lijst bewijst dat verkeersveiligheid nooit af is. Een kruispunt dat vandaag veilig lijkt, kan over enkele jaren opnieuw een aandachtspunt worden wanneer de verkeerssituatie verandert. Omgekeerd verdwijnen locaties van de lijst zodra recente ongevallencijfers aantonen dat ze niet langer aan de criteria voldoen.
Daarom blijft Vlaanderen de ongevallencijfers jaarlijks analyseren en worden gevaarlijke punten voortdurend opnieuw geëvalueerd. Het doel blijft hetzelfde: met gerichte investeringen het aantal verkeersslachtoffers verder terugdringen en de Vlaamse wegen stap voor stap veiliger maken voor automobilisten, fietsers en voetgangers.
Meest Gelezen .
loading
Loading
