Nieuwe rijbewijsregel vanaf nu: deze fout kan je veel duurder komen te staan

Sinds 1 juli zijn in België verschillende wijzigingen aan de verkeerswetgeving van kracht. Naast hogere verkeersboetes en strengere alcoholregels is er ook een belangrijke aanpassing voor bestuurders met een voorlopig rijbewijs. Wie tijdens de leerperiode een ernstige verkeersovertreding begaat, riskeert voortaan veel sneller zijn recht om later een definitief rijbewijs te behalen.

De federale overheid wil met de nieuwe maatregel een verschil in behandeling wegwerken dat jarenlang bestond tussen bestuurders met een voorlopig rijbewijs en beginnende bestuurders die hun definitieve rijbewijs al hadden behaald.

Tot voor kort ontstond er een merkwaardige situatie. Een bestuurder die al een definitief rijbewijs B had, maar minder dan twee jaar rijervaring, viel bij bepaalde zware verkeersovertredingen automatisch onder een streng regime. Na een verval van het recht tot sturen moest die persoon opnieuw slagen voor een theoretisch of praktisch rijexamen om opnieuw de weg op te mogen.

Voor houders van een voorlopig rijbewijs gold die regeling echter niet altijd. Daardoor konden twee bestuurders die exact dezelfde zware overtreding begingen, toch anders behandeld worden. Volgens de federale overheid was dat juridisch moeilijk te verantwoorden. Daarom zijn houders van een voorlopig rijbewijs vanaf 1 juli 2026 aan dezelfde regeling onderworpen als beginnende bestuurders.

De nieuwe regeling treedt niet automatisch in werking bij elke verkeersovertreding. Het gaat uitsluitend om ernstige overtredingen die volgens de wegverkeerswet aanleiding kunnen geven tot een verval van het recht tot sturen.

Wanneer zo'n overtreding wordt vastgesteld, kan de rechter beslissen om een verval van het recht tot sturen op te leggen. Om dat rijrecht later opnieuw te verkrijgen, volstaat het niet langer om de straf uit te zitten. De bestuurder zal ook opnieuw moeten slagen voor een theoretisch of praktisch rijexamen, afhankelijk van wat de rechter oplegt.

De wet bevat geen aparte lijst die specifiek voor voorlopige rijbewijzen geldt. Het gaat om zware feiten die ook voor andere bestuurders ernstige gevolgen kunnen hebben, zoals bepaalde zware snelheidsovertredingen, gevaarlijk rijgedrag, rijden onder invloed of andere ernstige inbreuken waarvoor een rechter een verval van het recht tot sturen kan uitspreken.

Niet elke snelheidsovertreding of parkeerfout leidt dus automatisch tot deze zware sanctie. De maatregel is bedoeld voor overtredingen die de verkeersveiligheid ernstig in gevaar brengen.

Met de aanpassing wil de overheid duidelijk maken dat de leerperiode niet vrijblijvend is. Bestuurders die nog ervaring opdoen, moeten zich bewust zijn van de verantwoordelijkheid die gepaard gaat met deelname aan het verkeer.

Volgens de Federale Overheidsdienst Mobiliteit zorgt de wetswijziging ervoor dat alle beginnende bestuurders voortaan op dezelfde manier worden behandeld. Daarmee verdwijnt een inconsistentie die jarenlang in de wetgeving aanwezig was.

De nieuwe regeling maakt deel uit van een bredere hervorming van de verkeerswetgeving die op 1 juli in werking trad.

Zo werden de bedragen van de onmiddellijke verkeersboetes met 10 procent verhoogd. Daarnaast krijgt elke bestuurder die positief test op alcohol voortaan standaard een tijdelijk rijverbod van twaalf uur, terwijl dat vroeger afhankelijk was van het gemeten alcoholgehalte. Ook de omschrijving van het verval van het recht tot sturen werd verduidelijkt en uitgebreid naar bepaalde bromfietsen.

De boodschap van de wetgever is helder: wie nog in de opleidingsfase zit, moet dezelfde verantwoordelijkheid dragen als iemand die net zijn rijbewijs heeft behaald. Ernstige overtredingen kunnen daardoor sneller een impact hebben op het verdere traject naar een volwaardig rijbewijs.

Voor kandidaat-bestuurders betekent dat vooral één zaak: de leerperiode is meer dan ooit een periode waarin veilig rijgedrag centraal staat. Een zware fout kan niet alleen een onmiddellijke sanctie opleveren, maar ook het behalen of behouden van het rijbewijs aanzienlijk bemoeilijken.