Alarmerende cijfers over woonzorgcentra: "Hoe moeten mensen dit nog betalen?"

Het verblijf in een Vlaams woonzorgcentrum (wzc) wordt stilaan onbetaalbaar voor de gemiddelde Vlaming. Uit de nieuwste barometer van ouderenvereniging Okra blijkt dat de kloof tussen de rusthuisfactuur en het pensioen zorgwekkende vormen aanneemt. Terwijl een bewoner maandelijks gemiddeld 2.359 euro neertelt voor een verblijf, bedroeg het gemiddelde pensioen begin 2026 slechts 1.787 euro. Ouderen moeten hierdoor elke maand gemiddeld 572 euro zelf bijpassen, een bedrag dat de overheid met een zorgbudget van 140 euro per maand maar deels compenseert.

Sinds 2024 mogen woonzorgcentra hun tarieven pas optrekken nadat de pensioenen via de spilindex zijn gestegen. Toch biedt dit systeem onvoldoende bescherming. Het afgelopen jaar stegen de pensioenen met slechts 2 procent (+34 euro), terwijl de rusthuisfactuur met 2,8 procent (+47 euro) omhoogschoot. Om deze scheefgroei te stoppen, pleit Okra-voorzitter Herman Fonck voor een radicaal ander model: tarieven die gekoppeld zijn aan het inkomen en vermogen. Volgens de vereniging zou een verblijf maximaal 75 procent van het nettopensioen mogen kosten.

Wie denkt dat een hogere prijs garant staat voor betere zorg, komt bedrogen uit. De barometer legt een pijnlijk contrast bloot tussen de verschillende uitbaters. In een commercieel woonzorgcentrum betalen bewoners met gemiddeld 2.561 euro per maand het meest, terwijl deze instellingen gemiddeld het minste personeel inzetten. De non-profitinstellingen vormen de middenmoot met een gemiddelde prijs van 2.313 euro. De publieke voorzieningen, uitgebaat door steden en gemeenten, zijn met 2.225 euro het goedkoopst én zetten gemiddeld de meeste zorgverleners in.

De prijsverschillen in Vlaanderen zijn sowieso gigantisch. Het goedkoopste wzc (Sint-Jozef in Antwerpen) kost gemiddeld 1.362 euro per maand, terwijl het luxueuze Belle Epoque in Knokke met een gemiddelde van 4.980 euro (en uitschieters tot boven de 8.191 euro) de kroon spant. Bovendien zijn extra supplementen voor zaken als medicatie, kleding en internet vaak niet transparant in deze dagprijzen opgenomen.

De zorgkwaliteit, die sterk samenhangt met de personeelsbezetting, staat zwaar onder druk. Hoewel er gemiddeld 44 voltijdse zorgverleners per 100 bewoners zijn, zakken sommige centra naar een dieptepunt van amper 20 medewerkers.

Erger nog: 52 Vlaamse woonzorgcentra halen de wettelijke minimumnorm van één verpleegkundige per tien bewoners niet. Bijna driekwart van deze overtreders bevindt zich in de commerciële sector, met name bij groepen zoals Armonea, Emeis, Vulpia en Korian. Nu de overheid de personeelsregels wil hervormen, eist Okra dat de huidige kwaliteitsnormen strikt behouden blijven.