'Gratis' thuiszorg onder vuur: patiënten dreigen binnenkort zelf te moeten betalen

De Vlaamse thuiszorgsector staat onder hoogspanning na onthullingen over extreme facturaties. Drie zelfstandige verpleegkundigen overschreden in de eerste vier maanden van 2026 al het jaarlijkse RIZIV-plafond van 235.000 euro, met uitschieters tot 281.500 euro. Om dergelijke wantoestanden in de toekomst te blokkeren, lanceert de Vlaamse Beroepsvereniging voor Zelfstandige Verpleegkundigen (VBZV) een opvallend voorstel: maak het remgeld in de thuiszorg wettelijk verplicht.

Voor de zorgbehoevende consument betekent dit voorstel het einde van de 'gratis' thuisverpleging via de derdebetalersregeling. Hoewel de exacte opleg afhangt van het sociaal statuut en de aard van de zorg, zullen patiënten voortaan voor elke opgezette prestatie een (vaak klein) bedrag zelf moeten betalen.

Het voornaamste doel hiervan is transparantie. Wanneer patiënten maandelijks een factuur met remgeld ontvangen, zien zij direct welke prestaties er officieel op hun naam zijn binnengebracht. Ze worden zo een actieve controleur van hun eigen zorg. Critici uiten echter meteen bezorgdheid over de financiële drempel die dit kan opwerpen voor kwetsbare groepen, of de administratieve verwarring bij bijvoorbeeld demente patiënten.

Voor de overgrote meerderheid van de verpleegkundigen die correct handelen, brengt een verplichting vooral extra administratieve lasten met zich mee. Het innen van kleine bedragen bij tientallen patiënten vergt tijd en logistieke opvolging.

Toch steunt de beroepsvereniging de maatregel resoluut. De huidige schandalen creëren immers een negatief imago voor de hele sector. Strengere regels, zoals de verplichte eID-lezing vanaf volgend jaar, blijken in de praktijk niet waterdicht. Verplicht remgeld sluit het achterpoortje van fictieve facturatie nagenoeg volledig. Frauderen wordt immers onmogelijk als de patiënt ongewild moet meebetalen voor zorg die nooit heeft plaatsgevonden.